Een abstracte weergave van iemand die verslaafd is aan wiet.

Wietverslaving

Laatst bijgewerkt: 12 augustus 2026

Wat is wiet?

Mensen gebruiken wiet zowel medicinaal als recreatief. Momenteel is het de meest gebruikte illegale drug, hoewel de wettelijke status ervan in de Verenigde Staten snel aan het veranderen is.

Wiet wordt in drie hoofdvormen gebruikt: bloem, hars en olie. Bloem en hars worden meestal gerookt, terwijl olie op de huid kan worden aangebracht of in maaltijden kan worden gebruikt (meestal gebak).

De term marijuana wordt breed gebruikt voor cannabis, maar “marijuana” verwijst specifiek naar de combinatie van gedroogde bloemen, steunbladeren en stengels van de vrouwelijke cannabisplant.

Wat is het verschil tussen Indica en Sativa?

Cannabis indica werkt vooral sederend, terwijl Cannabis sativa bekendstaat om de meer “cerebrale high”. Alle vormen van marijuana, hennep en wiet komen van de soort Cannabis sativa; Cannabis indica is bijvoorbeeld een ondersoort van Cannabis sativa.

Wat zit er in wiet?

Het belangrijkste bestanddeel van wiet dat de high veroorzaakt, is tetrahydrocannabinol of THC. Deze psychoactieve stof wordt aangemaakt in de bladeren en toppen van de vrouwelijke plant. In totaal bevat cannabis meer dan 500 verschillende chemicaliën, waarvan ongeveer 80-100 verwant zijn aan THC. Deze worden cannabinoïden genoemd.

Van de 500 chemicaliën zijn er veel geïdentificeerd. Er zitten meer dan 80, en mogelijk wel 100, cannabinoïden in wiet. Dit zijn de belangrijkste bestanddelen van wiet. Cannabinoïden veroorzaken de high en leveren ook de meeste medicinale waarde.

Daarnaast zitten er meer dan 120 terpenen in wiet. Terpenen zorgen voor de kenmerkende geur van wiet. Daarnaast staan terpenen bekend als ontstekingsremmend en kunnen ze mogelijk een antibiotische werking hebben.

Welke andere namen zijn er voor wiet?

Chronic
Ganja
Cannabis
Magic Dragon
Weed
Reefer
Mary Jane
Pot en nog veel meer

Wat gebeurt er als je wiet gebruikt?

De werking van THC op het brein lijkt op die van de natuurlijke hersenchemicaliën anandamide (N-arachidonoylethanolamine, of AEA) en 2-arachidonoylglycerol. THC bindt aan CB1-cannabinoïdreceptoren in het brein en aan CB2-cannabinoïdreceptoren in de periferie.

De rol van anandamide in het brein is het doorgeven van chemische berichten tussen neuronen (zenuwcellen). Anandamide beïnvloedt geheugen, plezier, concentratie, denken, coördinatie, beweging, tijdswaarneming en zintuiglijke functies. Wanneer THC het brein binnenkomt, kan het zich hechten aan cannabinoïdreceptoren en deze functies beïnvloeden.

THC beïnvloedt de hippocampus en de orbitofrontale cortex. Dat verstoort iemands vermogen om te leren of complexe taken uit te voeren. Daarnaast kan het het cerebellum en de basale ganglia beïnvloeden, wat leidt tot problemen met coördinatie en evenwicht.

In hogere doses kan THC depersonalisatie, verlies van identiteit en psychose veroorzaken, waaronder paranoïa.

Hoe je brein reageert op wiet

Wiet bevat meer dan 50 psychoactieve cannabinoïden. De bekendste is tetrahydrocannabinol (THC). Cannabidiol (CBD) is een niet-psychoactief bestanddeel van wiet dat mogelijk enige therapeutische voordelen heeft.

THC is het belangrijkste werkzame bestanddeel dat de “high” veroorzaakt die gebruikers ervaren na het innemen van wiet. Als je pot rookt, gaat het het moment dat het je longen bereikt meteen het bloed in. Via het bloed verspreiden de stoffen in wiet zich door het hele lichaam, inclusief het brein.

Als je wiet in eetbare vorm inneemt, doet je lichaam er langer over om de stoffen op te nemen, maar het heeft nog steeds dezelfde effecten, waaronder veranderingen in waarneming en stemming, samen met een verminderde motoriek, een verminderd geheugen en een verminderd oordeelsvermogen.

Geschiedenis van wiet

In 500 v.Chr. werd wiet in Centraal- en Zuid-Azië geteeld als kruidengeneesmiddel. Het werd over de hele wereld verhandeld (Europa, Afrika, Amerika) en gebruikt voor hennep. Van hennep werden uiteraard kleding en textiel gemaakt, maar ook zeilen en touw.

Wat de psychoactieve eigenschappen van wiet betreft, is het moeilijk om de exacte datum te bepalen, maar er zijn aanwijzingen dat meerdere culturen enige kennis hadden van de psychoactieve aard van wiet. Verschillende culturen lieten sporen na van verbrande cannabiszaden bij religieuze rituelen. Hoewel de hoeveelheid THC gering was vergeleken met wiet van nu, wordt gespeculeerd dat sommige planten werden gekweekt om de psychoactieve effecten voor sjamanistische rituelen te versterken.

Er zijn enige aanwijzingen dat moslims in India rond 1123 n.Chr. wiet recreatief gebruikten. Dat kan te maken hebben gehad met het verbod op alcoholgebruik in hun religieuze praktijk. In Caïro is een pamflet verschenen waarin moslims werden beschuldigd “hasj-eters” te zijn. Interessant is dat hasjiesj tot in de 16e eeuw eerder als eetbaar product werd gebruikt dan gerookt.

Een van de eerste artsen die uitgebreid over wiet schreef, was Jacques-Joseph Moreau in 1836-1840. Moreau schreef uitvoerig over de drug en de psychoactieve eigenschappen ervan terwijl hij als medisch officier in Bengalen diende.

De criminalisering van wiet

In de 19e eeuw verboden Britse koloniën, waaronder Mauritius, Singapore en Jamaica, cannabis. Naar verluidt maakten ze zich zorgen over hoe cannabis de Indiase contractarbeiders beïnvloedde.

Al snel volgden andere landen. In het District of Columbia van de Verenigde Staten werden talrijke beperkingen opgelegd aan de verkoop van cannabis (1906). In de jaren 1920 werd cannabis vervolgens verboden in het Verenigd Koninkrijk, Zuid-Afrika, Canada en Nieuw-Zeeland.

In 1937 werd in de Verenigde Staten de Marihuana Tax Act aangenomen, die cannabis en de productie van hennep verbood.

Ondertussen criminaliseerde de Nederlandse overheid cannabis in 1972 tot op zekere hoogte. Het bezit van 30 gram of minder werd als een overtreding beschouwd.

De decriminalisering van wiet

De Nederlandse overheid paste haar standpunt over cannabis niet lang na de criminalisering aan. In 1976, vier jaar nadat het bezit van cannabis tot een strafbaar feit was gemaakt (hoewel ingedeeld als een lichte of minder gevaarlijke drug), was het bezit van 5 gram cannabis of minder geen strafbaar feit meer. Coffeeshops begonnen wiet te verkopen voor recreatief gebruik. De Nederlanders controleerden wel auto’s aan de grens en namen wiet in beslag.

In december 2013 werd Uruguay het eerste land dat cannabis legaliseerde. Een jaar later (2014) maakte Uruguay het legaal om tot zes planten in huis te kweken. Het enige andere land dat cannabis heeft gelegaliseerd, is Canada.

De legalisering van cannabis in de Verenigde Staten

In de Verenigde Staten is wiet volgens de federale wet nog steeds illegaal, maar veel staten hebben de stof gelegaliseerd. In december 2012 was de staat Washington de eerste die cannabis legaliseerde, en Colorado legaliseerde de stof een maand later (januari 2013).

De volgende staten hebben medicinaal en recreatief gebruik van wiet gelegaliseerd:

Washington
Californië
Oregon
Alaska
Nevada
Colorado
Massachusetts
Maine

Ondertussen heeft de meerderheid van de staten het gebruik van medicinale wiet gelegaliseerd. Sommige staten hebben beperkingen. Louisiana staat niet toe dat medicinale wiet wordt voorgeschreven. West Virginia staat alleen met cannabis doordrenkte producten toe.

Cannabis nu

Volgens het Werelddrugrapport 2014 van de Verenigde Naties is cannabis “de wereldwijd meest geproduceerde, verhandelde en geconsumeerde [illegale] drug”, met schattingen tot wel 238 miljoen gebruikers wereldwijd. Om dit in perspectief te plaatsen: dat is minstens vier keer zoveel als bij elke andere illegale drug – en dat is een voorzichtige schatting. Als je de beste schatting van opioïden, ecstasy, cocaïne en amfetaminen bij elkaar optelt, is het aantal wietgebruikers nog steeds twee keer zo hoog als al die groepen samen.