Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu Nedir?

Aç olmadığında bile alışılmadık derecede fazla mı yiyorsun? Sonrasında yoğun bir suçluluk veya utanç mı hissediyorsun? Tıkınırcasına yeme bozukluğun (TYB) olabilir.

Bu makalede TYB'yi ve tıkınırcasına yeme bozukluğunun belirtilerini ele alacağız. 

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu Nedir?

TYB yalnızca yiyeceklerle ilgili değildir. Kısa süre içinde büyük miktarlarda yiyecek tüketme dönemleriyle tanımlanan, kabul görmüş bir ruh sağlığı durumudur. 

TYB yaşayan kişiler çoğu zaman büyük miktarlarda yiyeceği çok hızlı tüketir. Bu durum rahatsızlık hissine yol açar. Kişi yeme nöbeti sırasında kontrolünü kaybettiğini, sonrasında ise utanç, sıkıntı veya suçluluk hissettiğini de belirtebilir. 

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğunun Belirtileri 

Tıkınırcasına yeme bozukluğunun ne olduğunu merak ediyorsan belirtilerini anlaman önemlidir.

1.     Gizli Davranışlar 

Yeme nöbetleri en çok yalnızken ortaya çıkabilir. Bu, gece geç saatlerde veya bir fast food restoranının otoparkında bile yaşanabilir. Ambalajları ya da yiyecek kaplarını saklayarak kanıtları ortadan kaldırmaya da çalışabilirsin.

2.     Yiyecek Biriktirme

Dolabında veya yatağının altında cips ya da kurabiye paketleri bulundurabilirsin. Yiyecek biriktirmek, ihtiyacın olmayan yiyecekleri satın almayı da kapsar. 

3.     Düzensiz Yeme Örüntüsü 

Düzensiz bir yeme örüntüsünde belirli öğün saatleri olmadan az miktarda yemek yenebilir. Öğünlerde çok az yemek veya öğünleri tamamen atlamak da buna dahildir.

4.     Kontrol Kaybı 

Kontrolünü kaybettiğinde tükettiğin yiyecek miktarına dikkat etmeyebilirsin. Ne zaman yemeyi bırakacağın üzerindeki kontrolünü de kaybedebilir ve yeme nöbetinden sonra rahatsız edici ölçüde tok hissedebilirsin. 

5.     Arınma Davranışının Olmaması 

Arınma davranışı göstermiyorsan aldığın fazla kalorilerden kurtulmak için kendini kusturmaz veya müshil kullanmazsın.

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğunun Vücudun Üzerindeki Etkileri 

Tıkınırcasına yeme bozukluğu tehlikeli olabilir. TYB'nin vücudun üzerindeki etkileri şunlardır:

1.     Kilo Alma ve Obezite 

Tıkınırcasına yediğinde kilo alman yaygındır. Bu bozukluk tanısı konan kişilerin üçte ikisi fazla kiloludur. 

Kısa sürede çok miktarda yiyecek tüketmek kilo almana neden olur. Tıkınırcasına yiyen birçok kişi kilosu konusunda da kendini kötü hisseder. Bu durum öz saygının azalmasına yol açar. 

Ne yazık ki bu, daha fazla aşırı yemeyi tetikleyebilir. Obezite, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar gibi uzun süreli sağlık sorunları yaşama olasılığını da artırır.

2.     Kalp Hastalığı 

Fazla kilolu olduğunda kalbinin akciğerlere ve vücuda kan pompalaması zorlaşır. 

Özellikle karın bölgesinde fazla yağ bulunması; yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve yüksek kan şekeri riskini de artırır. Bunlar kalp krizi ve felç riskini yükseltebilir.

3.     Tip 2 Diyabet 

Araştırmalar, tıkınırcasına yiyen kişilerin tip 2 diyabete yakalanma olasılığının daha yüksek olduğunu gösteriyor. 

Diyabet yaşam boyu sürebilen ve devamlı tedavi gerektirebilen bir hastalıktır. Diyabetin varsa tıkınırcasına yemek kan şekerini kontrol etmeyi de zorlaştırabilir.

4.     Depresyon ve Diğer Duygudurum Sorunları 

Tıkınırcasına yeme bozukluğu yaşayan kişilerde depresyon ve anksiyete yaygındır. 

Birçok kişi kendini daha iyi hissetmek için tıkınırcasına yemeye yönelebilir. Bu davranış sonrasında suçluluk hissine yol açabilse de daha fazla tıkınırcasına yemeyi de tetikleyebilir.

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğuyla Nasıl Başa Çıkılır?

Düzenli yeme nöbetleri diyabet ve kalp hastalığı gibi sağlık sorunlarına yol açabilir. Neyse ki TYB'den iyileşmek için kullanabileceğin pek çok yöntem vardır. 

1.     Yogayı dene. 

Araştırmalar, yoganın sağlıklı yeme alışkanlıklarını desteklediğini gösteriyor. Yoga, duygusal yeme riskini azaltmaya da yardımcı olabilir.

Yoga ayrıca stres hormonu düzeylerini azaltabilir. Stres hormonu düzeylerinin azalması, tıkınırcasına yemeyi önlemeye yardımcı olabilir.

2.     Daha fazla lif tüket. 

Lif, sindirim sisteminde yavaşça ilerler ve karaciğerinin en iyi şekilde çalışmasına yardımcı olur. Böylece daha uzun süre tok hissetmeni sağlar.

Araştırmalar, lif tüketimini artırmanın şiddetli istekleri azaltabileceğini gösteriyor. Bu da tıkınırcasına yemeyi yönetmene yardımcı olabilir. 

3.     Yeterince uyu. 

Uyku yoksunluğu tıkınırcasına yemeyle ilişkilidir.

Bir araştırma, açlık hormonu grelin düzeyinin daha yüksek, leptin düzeyinin ise daha düşük olmasının daha kısa uyku süresiyle ilişkili olduğunu gösterdi. Grelin ve leptin, tokluk hissinin düzenlenmesinde rol oynayan hormonlardır.

4.     Yiyecek ve duygu günlüğü tut. 

Yiyecek ve duygu günlüğü, ne yediğini ve nasıl hissettiğini takip eder. Olası duygusal ve yiyecekle ilgili tetikleyicileri belirlemene yardımcı olabilir. Ayrıca daha sağlıklı yeme alışkanlıklarını destekleyebilir.

Her gün ne yediğini ve nasıl hissettiğini kaydederek başlayabilirsin. Bir günlük veya uygulama kullanabilirsin.

5.     Yardım iste. 

TYB tedavisi farklı terapi türlerini veya ilaçları içerebilir. Bu terapiler ve ilaçlar TYB'nin kontrol altına alınmasına, altta yatan nedenlerin ya da belirtilerin ele alınmasına yardımcı olur.

Tıkınırcasına yeme bozukluğun için en uygun tedaviyi bulmak üzere bir uzmana başvur.

Sonuç

TYB, dünya genelinde milyonlarca kişiyi etkileyen ve kabul görmüş bir ruh sağlığı durumudur. Uygun bir tedavi planı, uygulamave sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleriyle tıkınırcasına yeme bozukluğuyla başa çıkabilirsin.