Anoreksiya ve Bulimiya: Farklar, İşaretler ve Tedavi

Çeşitli yaşlardaki kişiler yeme bozukluklarındanetkilenebilir. Bir uzman tarafından tedavi edilmediklerinde ölümcül olabilirler. Anoreksiya ve bulimiya en yaygın yeme bozukluklarından ikisidir. 

Bu nedenle insanlar aralarındaki farklar hakkında daha fazla bilgi edinmek ister ve anoreksiya ile bulimiya karşılaştırması gündeme gelir. 

Bu yazıda anoreksiya ile bulimiyayı karşılaştıracak, farklarını, işaretlerini ve tedavilerini ele alacağım. 

Anoreksiya ve Bulimiya: Anoreksiya Nedir? 

Anoreksiya nervoza veya anoreksiya, bir yeme bozukluğu ve metabolik hastalıktır. Kişinin kendini aç bırakması sonucunda önemli kilo kaybı ve aşırı zayıflıkla karakterizedir.

National Eating Disorders Association tarafından toplanan bilgilere göre Amerikalı kızların yaklaşık %2'si ve erkek çocukların %0,3'ü yaşamları boyunca anoreksiya geliştirecektir. 

Anoreksiya cinsiyet, yaş, ırk veya kültürel geçmişten bağımsız olarak herkesi etkileyebilir. Ancak en sık ergen kızları ve kadınları etkiler. Sporcular, dansçılar ve zayıf bedene vurgu yapan bir alanda çalışan veya eğitim gören herkes de risk altındadır.

Anoreksiya ve Bulimiya: Bulimiya Nedir? 

Bulimiya devam ettikçe yemekle sağlıksız bir ilişkiye yol açabilir. Bulimiya yaşayan kişiler zararlı tıkınırcasına yeme örüntülerine hapsolabilir ve ardından tükettikleri kaloriler nedeniyle strese girebilir.

Bulimiya iki kategoriye ayrılır: çıkarma davranışı görülen bulimiya ve çıkarma davranışı görülmeyen bulimiya. 

Çıkarma davranışı görülen bulimiya yaşayan kişiler aşırı yemekten sonra sıklıkla kendilerini kusturur. Müshilleri, idrar söktürücüleri veya lavmanları da sorunlu biçimde kullanabilirler.

Çıkarma davranışı görülmeyen bulimiya yaşayan kişiler ise tıkınırcasına yeme nöbetinden sonra kilo almaktan kaçınır. Bu bulimiya türünü yaşayan biri çıkarma davranışı yerine aç kalabilir veya aşırı egzersiz yapabilir.

Anoreksiya ve Bulimiya: Farkları Nelerdir? 

Anoreksiya ile bulimiya arasında önemli farklar vardır. 

Öncelikle anoreksiya yaşayan kişiler katı diyetler uygulamaya yatkındır. Yetersiz beslenme yaşayacakları, hatta ölebilecekleri noktaya kadar yiyecek alımını azaltabilirler.

Anoreksiya yaşayan bazı kişiler kendilerini aşırı derecede zorlar. Kişi zaten yetersiz besleniyorsa bu, bayılmasına neden olabilir. Anoreksiya yaşayan kişiler kilo vermek için kusabilir veya müshil kullanabilir.

Bulimiya ise çıkarma davranışının izlediği tıkınırcasına yeme nöbetleriyle karakterizedir. Bir nöbet, aşırı yemenin ardından kusmayı, müshil kullanmayı veya alınan kalorileri vücuttan çıkarmak için lavman uygulamayı içerebilir.

Anoreksiya ve Bulimiya: Anoreksiyanın İşaretleri 

Anoreksiyanın işaretleri şunlardır:

Kilo Kontrolü İçin Çıkarma Davranışı 

Anoreksiya yaşayan kişilerde çıkarma davranışı görülebilir. Kişinin kendini kusturması ve aşırı müshil veya idrar söktürücü kullanımı bu uygulamalara örnektir. Lavman kullanımı da görülebilir.

Tıkınırcasına yeme ve çıkarma davranışının eşlik ettiği anoreksiya, tıkınırcasına yeme dönemlerini kişinin kendini kusturmasının izlemesiyle karakterizedir.

Yüksek dozlarda müshil kullanmak da başka bir davranış olabilir. Bu ilaçlar ayrıca yiyeceklerin emilimini azaltmaya ve midenin boşalmasını hızlandırmaya çalışmak için kullanılır. 

Yiyecek, Kalori ve Diyet Takıntısı 

Anoreksiya sürekli yiyecek korkusu ve kalori alımının katı biçimde izlenmesiyle karakterizedir.

Anoreksiya yaşayan kişiler su dâhil tükettikleri her şeyi takip edebilir. Zaman zaman yiyeceklerin kalori miktarlarını bile ezberleyebilirler.

Ayrıca kilo alma korkusu yiyecek takıntılarını şiddetlendirir. Anoreksiya yaşayan kişiler kalori alımlarını büyük ölçüde azaltabilir ve katı düzenlere bağlı kalabilir. Bazı kişiler karbonhidratlar ve yağlar gibi belirli yiyecekleri veya bütün yiyecek gruplarını beslenmelerinden tamamen çıkarır. 

Ruh Hâli ve Duygusal Durumdaki Değişiklikler

Anoreksiya yaşayan kişiler sıklıkla üzüntü, kaygı, aşırı hareketlilik, mükemmeliyetçilik ve dürtüsellik işaretleri gösterir. 

Bu belirtiler anoreksiya yaşayan kişilerin başkalarının eğlenceli bulduğu şeylere ilgisini kaybetmesine neden olabilir. 

Ayrıca aşırı öz denetim de yaygındır. Bu özellik kilo vermek amacıyla yiyecek tüketiminin kısıtlanmasıyla kendini gösterir.

Çarpıtılmış Beden İmajı 

Beden imajı, kişinin fiziksel görünümü hakkındaki düşüncesini ve bu konuda nasıl hissettiğini ifade eder. 

Anoreksiya olumsuz beden imajı ve kişinin fiziksel benliği hakkındaki olumsuz düşünceleriyle tanımlanır.

Bir araştırmada anoreksiya yaşayan katılımcıların fiziksel biçimleri ve görünümleri hakkında ön yargılı düşünceleri vardı. Ayrıca zayıf olmak için güçlü bir istek duyuyorlardı. 

Anoreksiya ve Bulimiya: Bulimiyanın İşaretleri

Bulimiyanın işaretleri şunlardır:

Bedenini Gizlemek 

Aşırı kilo kaybı veya beden imajı sorunu her zaman bulimiya nervozayla ilişkili olmasa da hem anoreksiya nervoza hem bulimiya nervoza yaşayan kişilerde sıklıkla çarpıtılmış beden imajı veya bedenlerinden memnuniyetsizlik görülür. 

Kişi bu memnuniyetsizliği bedenini gizleyerek ifade edebilir. 

Çıkarma Davranışını Gizlemek 

Öğünlerin ve tıkınırcasına yeme nöbetlerinin ardından sıkça görülen çıkarma davranışı — genellikle kişinin kendini kusturması — bulimiya nervozanın en yaygın belirtisidir. 

Bu durum yaygın biçimde bilindiği için kişiler tıkınırcasına yeme nöbetlerinin ve sonrasındaki çıkarma davranışının izlerini sıklıkla gizlemeye çalışır. Örneğin bulimiya yaşayan birinin çöpte gizlenmiş yiyecek stokları veya çöplerin arasına gömülmüş ambalajları olabilir.

Kişinin Kendini Kusturması 

Tedavi gerektiren bulimiya nervozanın ayırt edici belirtilerinden biri olan kusmanın izleri, dikkat edilmesi gereken en önemli şeyler arasındadır. 

Bu; öğünlerden sonra sık sık tuvalete gitme, düzenli ilaç kullanımı — örneğin müshiller — veya sık sık diyet yapma şeklinde görülebilir. Kusmuk kokusunun sık fark edilmesi de endişe nedenidir. 

Yiyeceklerden Kaçınma ve Ritüeller

Bulimiya nervoza yaşayan kişilerin özellikle başkalarıyla birlikte yemek yerken yiyecekle ilişkileri genellikle çalkantılıdır. 

Belirli bir sırayla yemek veya farklı yiyeceklerin tabakta birbirine değmemesini sağlamak gibi yeme ritüellerini sıklıkla benimserler. Başkalarıyla yemek yemeyi de sıkıntı verici bulabilirler. Bu nedenle genellikle tıkınırcasına yeme nöbetleri sırasında yalnız yemek yemeyi tercih ederler. 

Anoreksiya ve Bulimiya: Anoreksiya ve Bulimiya Tedavileri 

Anoreksiya ve bulimiya tedavileri şunlardır:

Psikoterapi 

Bu danışmanlık biçimi sıklıkla aile temelli terapiyi, bilişsel davranışçı terapiyi ve kişilerarası psikoterapiyi içerir. 

Bu tedavinin amacı, kişilerin anoreksiya veya bulimiyaya katkıda bulunan zararlı düşünce ve davranışların üstesinden gelmesine yardımcı olmaktır. Grup konuşma terapisi de yararlı olabilir.

Diyetisyen Desteği ve Beslenme Eğitimi 

Bunlar kişinin besleyici öğünler planlamasına ve sağlıklı yeme alışkanlıkları öğrenmesine yardımcı olabilir. Yeme alışkanlıklarını değiştirmeyi de öğrenebilir.

Hastaneye Yatış 

Özellikle ağır sıvı kaybı, elektrolit dengesizliği ve organ hasarı yaşayan kişilerin hastaneye yatırılması gerekebilir.

Sonuç 

Değer verdiğin birinde yeme bozukluğu işaretleri görürsen bunu dile getir. Yeme bozukluğu yaşayan kişiler bazen yardım aramaktan korktuğu veya bunu yapamadığı için ilk adımı senin atman gerekir. Doğru destek sistemi ve I Am Sober gibi bir ayıklık uygulaması da yardımcı olabilir.