Στέρηση από το αλκοόλ

Οι αλκοολικοί που πίνουν πολύ και συχνά είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν στέρηση όταν σταματήσουν το ποτό. Η ηλικία αποτελεί επίσης παράγοντα, καθώς ο κίνδυνος στέρησης αυξάνεται με την ηλικία. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων ποικίλλει ανάλογα με το πόσο έπινε το άτομο, πόσο συχνά έπινε, για πόσο καιρό πίνει και αν έχει γενετική προδιάθεση για στέρηση από το αλκοόλ.

Για τους ανθρώπους που είναι εξαρτημένοι από το αλκοόλ, οι περισσότεροι θα αρχίσουν να εμφανίζουν συμπτώματα στέρησης εντός 24 ωρών μετά το τελευταίο τους ποτό. Κάποιοι άνθρωποι εμφανίζουν συμπτώματα ακόμη και έξι ώρες μετά το τελευταίο τους ποτό. Συνήθως η στέρηση από το αλκοόλ δεν διαρκεί περισσότερο από 4-5 ημέρες.

Γιατί οι άνθρωποι εμφανίζουν στέρηση από το αλκοόλ

Σε αντίθεση με τα διεγερτικά ναρκωτικά, το αλκοόλ είναι κατασταλτικό. Επιβραδύνει τη λειτουργία του εγκεφάλου και άλλες σωματικές λειτουργίες. Αυτό δυσκολεύει τους αλκοολικούς να παραμείνουν συγκεντρωμένοι σε μια εργασία, τους παίρνει περισσότερο χρόνο να αντιδράσουν, ακόμη και να μείνουν ξύπνιοι. Όσοι πάσχουν από Διαταραχή Χρήσης Αλκοόλ (AUD) τείνουν να εμφανίζουν στέρηση από το αλκοόλ, επειδή το κεντρικό νευρικό τους σύστημα (ΚΝΣ) έχει συνηθίσει να λειτουργεί με την παρουσία αλκοόλ. Όταν το αλκοόλ απομακρύνεται από τον οργανισμό τους, ο εγκέφαλος απορρυθμίζεται εκ νέου, προκαλώντας συμπτώματα στέρησης.

Η στέρηση από το αλκοόλ έχει τρία στάδια παρενεργειών:

Συμπτώματα σταδίου 1

Τα συμπτώματα του σταδίου 1 εμφανίζονται συνήθως εντός των πρώτων 24 ωρών από το τελευταίο σου ποτό.

• Άγχος

• Διέγερση

• Αϋπνία

• Ναυτία

• Κοιλιακός πόνος

• Απώλεια όρεξης

• Έμετος

• Κατάθλιψη

• Σύγχυση

• Δυσκολία στη σκέψη/επίλυση προβλημάτων

• Τρέμουλο

• Κόπωση

Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά· συνήθως είναι ήπια στην αρχή και γίνονται πιο σοβαρά με την πάροδο του χρόνου. Μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και 6 ώρες μετά το τελευταίο ποτό.

Εκτός από αυτά τα συμπτώματα, κάποιοι άνθρωποι εμφανίζουν επιληπτικές κρίσεις και παραισθήσεις όταν σταματούν το ποτό. Ο κίνδυνος επιληπτικών κρίσεων λόγω στέρησης από το αλκοόλ είναι υψηλότερος τις πρώτες 24 ώρες μετά τη διακοπή. Αυτός είναι ένας (από πολλούς) λόγους για τους οποίους είναι σημαντικό είτε να αποτοξινωθείς σε κέντρο θεραπείας είτε να μιλήσεις με κάποιον που αγαπάς και εμπιστεύεσαι ώστε να σε προσέχει σε αυτή την ταραχώδη περίοδο.

Συμπτώματα σταδίου 2

Τα συμπτώματα του σταδίου 2 είναι γενικά πιο σοβαρά από τα συμπτώματα του σταδίου 1. Ξεκινούν συνήθως μετά την πρώτη πλήρη ημέρα αποχής και διαρκούν έως και τρεις ημέρες.

• Ταχυκαρδία

• Σύγχυση

• Εφίδρωση

• Αϋπνία

• Ναυτία

• Ευερεθιστότητα

• Εναλλαγές διάθεσης

• Αυξημένη αρτηριακή πίεση

• Αυξημένη θερμοκρασία σώματος

• Ταχεία ή ακανόνιστη αναπνοή

Συμπτώματα σταδίου 3

Κάποιοι άνθρωποι, αλλά όχι όλοι, μπορεί να εμφανίσουν πιο σοβαρά συμπτώματα μετά από 1-2 ημέρες χωρίς ποτό.

• Παραισθήσεις (συνήθως οπτικές ή απτικές)

• Ευαισθησία στο φως και στον ήχο

• Επιληπτικές κρίσεις

• Πυρετός

• Σοβαρή σύγχυση

• Αφυδάτωση

• Συνεχιζόμενη εφίδρωση

• Συνεχιζόμενη υψηλή αρτηριακή πίεση και ταχύς σφυγμός

• Διέγερση και αυξημένη ευερεθιστότητα

• Σοβαρός τρόμος.

Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να συνθέσουν μια κατάσταση που ονομάζεται τρομώδες παραλήρημα (Delirium Tremens, DT). Οι δύο βασικοί παράγοντες του τρομώδους παραληρήματος είναι το παραλήρημα και ο τρόμος. Το παραλήρημα σημαίνει οξεία εγκεφαλική ανεπάρκεια, που χαρακτηρίζεται από σοβαρή σύγχυση και παραισθήσεις. Περίπου το 3-5% των ανθρώπων με σοβαρή διαταραχή χρήσης αλκοόλ θα εμφανίσουν DT αν η στέρησή τους μείνει χωρίς θεραπεία. Τα DT χωρίς θεραπεία είναι επικίνδυνα. Περίπου το 20% των ανθρώπων που εμφανίζουν DT θα πεθάνουν αν τα DT τους δεν θεραπευτούν.

Αυτός είναι ένας από τους πολλούς λόγους για τους οποίους όσοι πάσχουν από AUD δεν πρέπει να προσπαθήσουν να περάσουν τη στέρηση από το αλκοόλ βασιζόμενοι αποκλειστικά στη θέλησή τους.

Θεραπεία της στέρησης από το αλκοόλ

Όπως μπορεί να σου πει οποιοσδήποτε αλκοολικός, η αρχική στέρηση – παρότι εξαντλητική – δεν είναι η μεγαλύτερη πρόκληση. Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η καθημερινή ψυχική δοκιμασία που ακολουθεί.

Όσον αφορά τη θεραπεία, οι περισσότερες ιατρικές δομές χορηγούν φάρμακα για τον έλεγχο των συμπτωμάτων στέρησης. Οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να αντιμετωπίσουν τη ναυτία, την αφυδάτωση, την αϋπνία και άλλα συμπτώματα στέρησης. Συνταγογραφούν βενζοδιαζεπίνες για να μειώσουν τα συμπτώματα στέρησης και να αποτρέψουν την εμφάνιση DT. Κάποιοι συνταγογραφούν επίσης γκαμπαπεντίνη για να βοηθήσουν με το άγχος.

Οι ιατρικές δομές χρησιμοποιούν επίσης φάρμακα για να περιορίσουν άλλα δυνητικά επικίνδυνα συμπτώματα, όπως τους ακανόνιστους καρδιακούς παλμούς, την ταχύπνοια και την υψηλή αρτηριακή πίεση. Επιπλέον, πολλοί αλκοολικοί υποφέρουν από υποσιτισμό λόγω της εξάρτησης, γι' αυτό χορηγούνται συμπληρώματα. Εν ολίγοις, η ιατρική επίβλεψη συνιστάται ιδιαίτερα ώστε να αποφευχθεί η υποτροπή ή η παρατεταμένη ταλαιπωρία. Σκοπός της είναι να επανισορροπήσει το σώμα σου χωρίς το απότομο σοκ της στέρησης.

Θεραπεία μετά τη στέρηση

Μετά τη στέρηση, θα χρειαστείς θεραπεία για τις λαχτάρες και άλλα ψυχιατρικά συμπτώματα, όπως αϋπνία και άγχος. Τα φάρμακα που έχουν έγκριση για την αντιμετώπιση της διαταραχής χρήσης αλκοόλ είναι η ναλτρεξόνη, η ακαμπροσάτη και η δισουλφιράμη. Η ναλτρεξόνη βοηθά τους αλκοολικούς σε ανάρρωση μπλοκάροντας τους υποδοχείς οπιοειδών στον εγκέφαλο που προκαλούν ευχαρίστηση. Με αυτόν τον τρόπο, η ναλτρεξόνη μειώνει την ευχαρίστηση από το ποτό. Η ναλτρεξόνη φαίνεται επίσης να μειώνει τις λαχτάρες σε ορισμένους ανθρώπους. Η ναλτρεξόνη κυκλοφορεί ως ένεση παρατεταμένης δράσης (Vivitrol) που χορηγείται κάθε 4 εβδομάδες. Οι άνθρωποι που λαμβάνουν Vivitrol τείνουν να έχουν καλύτερα αποτελέσματα από όσους παίρνουν ναλτρεξόνη από το στόμα.

Η ακαμπροσάτη μπορεί να μειώσει τους καταναγκασμούς για ποτό, πιθανώς μέσω αλληλεπίδρασης με τους υποδοχείς γλουταμικού στον εγκέφαλο. Μελέτες δείχνουν ότι μειώνει την κατανάλωση αλκοόλ σε ανθρώπους που λαμβάνουν θεραπεία και εργάζονται ενεργά για την ανάρρωσή τους με άλλους τρόπους.

Η δισουλφιράμη σε κάνει να αρρωσταίνεις αν πιεις. Λειτουργεί μόνο σε καταστάσεις όπου πρέπει να παίρνεις το φάρμακο, όπως όταν πρέπει να το παίρνεις για να ζεις στο σπίτι. Διαφορετικά, όσοι θέλουν να πιουν απλώς σταματούν να το παίρνουν για να μπορέσουν να πιουν.

Μελέτες δείχνουν ότι και άλλα φάρμακα μπορεί να βοηθήσουν στον έλεγχο των λαχτάρων για αλκοόλ. Αυτά τα φάρμακα περιλαμβάνουν τη γκαμπαπεντίνη, την τοπιραμάτη, την πρεγκαμπαλίνη, τη βακλοφένη και την ονδανσετρόνη. Η ναλτρεξόνη και η γκαμπαπεντίνη μπορεί να είναι ένας καλός συνδυασμός για κάποιους ανθρώπους. Η βαρένικλίνη (Chantix) έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την κατανάλωση αλκοόλ σε καπνιστές τσιγάρου.

Το βαλπροϊκό οξύ είναι ένα ακόμη φάρμακο που δείχνει κάποια στοιχεία ότι βοηθά αλκοολικούς που πάσχουν επίσης από διπολική διαταραχή.

Θα πρέπει να αναζητήσεις θεραπεία σε μια δομή που μπορεί να προσφέρει συνδυασμό φαρμάκων και ψυχοθεραπείας. Τα αποτελέσματα είναι καλύτερα όταν η θεραπεία σου είναι ολοκληρωμένη και συνδυαστική.

Πηγές

• WebMD

• British Journal of Addiction: Αξιολόγηση της στέρησης από το αλκοόλ