8 sygnałów ostrzegawczych zaburzenia odżywiania

Każda osoba w każdym wieku może cierpieć na zaburzenie odżywiania. Wbrew powszechnemu przekonaniu zaburzenia odżywiania mogą być śmiertelne, jeśli nie zostaną odpowiednio leczone. 

Jeśli myślisz, że ty albo ktoś ci bliski ma zaburzenie odżywiania, musisz znać jego sygnały ostrzegawcze. 

W tym artykule przyjrzymy się najczęstszym sygnałom ostrzegawczym zaburzenia odżywiania. 

Czym jest zaburzenie odżywiania? 

Zaburzenie odżywiania to problem psychologiczny, który polega na znacznym i uporczywym zakłóceniu wzorców jedzenia. Tym wzorcom jedzenia często towarzyszą też bolesne myśli i emocje. 

Ponadto zaburzenie odżywiania może upośledzać funkcjonowanie fizyczne, psychiczne i społeczne. 

Istnieje wiele rodzajów zaburzeń odżywiania. Należą do nich jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa), żarłoczność psychiczna (bulimia nervosa), zaburzenie z napadami objadania się, zaburzenie unikania/ograniczania przyjmowania pokarmu (ARFID) oraz inne określone zaburzenia odżywiania i przyjmowania pokarmu. 

Zaburzenia odżywiania dotyczą nawet 5% populacji. Najczęściej pojawiają się w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości. Niektóre, zwłaszcza jadłowstręt psychiczny i żarłoczność psychiczna, częściej występują u kobiet. [1] 

Zaburzenia odżywiania często wiążą się też z obsesjami na punkcie jedzenia, wagi albo sylwetki. Mogą też wiązać się z lękiem przed jedzeniem albo przed skutkami spożycia konkretnych produktów.  

Zaburzenia odżywiania często współwystępują też z innymi schorzeniami psychicznymi, przede wszystkim z zaburzeniami nastroju i lękowymi, zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym, nadużywaniem alkoholui uzależnieniem od narkotyków. 

Dowody wskazują też, że geny i dziedziczność mają znaczenie w tym, dlaczego niektóre osoby są predysponowane do problemów z jedzeniem. Zaburzenia odżywiania mogą jednak dotyczyć też osób, w których rodzinie takie zaburzenie nigdy nie występowało.

Sygnały ostrzegawcze zaburzenia odżywiania 

1. Zmiany masy ciała 

Jadłowstręt psychiczny można rozpoznać, jeśli osoba waży mniej niż 85 procent swojej optymalnej masy ciała. Diagnoza jest też możliwa, gdy osoba wykazuje dodatkowe objawy problemu z jedzeniem. 

Osoba z problemem z jedzeniem może być blisko swojej optymalnej masy ciała, mieć ją albo nawet ją przekraczać. Często zdarza się to u osób z żarłocznością psychiczną, którą cechują napady objadania się i przeczyszczanie.

2. Poczucie winy 

Po napadzie objadania się osoba z zaburzeniem z napadami objadania się zwykle czuje się winna, upokorzona albo nieszczęśliwa. 

To może tworzyć błędne koło. Napady objadania się wywołują cierpienie psychiczne, które napędza kolejne napady. Wiele osób z zaburzeniem z napadami objadania się ukrywa swoje zachowanie z powodu winy i wstydu, przez co trudniej je zdiagnozować.

3. Zaabsorbowanie wyglądem ciała 

Znasz kogoś, kto spędza nienaturalnie dużo czasu, wpatrując się w lustro, wygłasza przykre uwagi o swoim wyglądzie i upiera się, że ma nadwagę? 

To niekoniecznie są sygnały ostrzegawcze zaburzenia odżywiania. Jeśli jednak taka osoba zaczyna się fiksować na konkretnych celebrytach i modelach, niekorzystnie się z nimi porównywać albo nosić luźne ubrania, żeby ukryć kształt ciała, masz powód do niepokoju. 

4. Zaburzenia wzorców jedzenia 

Ktoś może przestać jeść z rodziną, znienawidzić wcześniej ulubione posiłki albo całkowicie pochłonąć się liczeniem kalorii i gramów tłuszczu. 

Do sygnałów ostrzegawczych zaburzenia odżywiania należy też picie nadmiernych ilości wody i kawy, żeby stłumić głód, jedzenie znacznie mniejszych porcji albo całkowita odmowa jedzenia. 

Takie osoby mogą też zacząć objadać się konkretnymi produktami i od razu po posiłku iść do toalety, żeby zwymiotować to, co właśnie zjadły. 

Wreszcie do sygnałów ostrzegawczych zaburzenia odżywiania należy wypatrywanie nowo powstałych rytuałów jedzenia, takich jak bardzo długie żucie przed połknięciem, krojenie jedzenia na drobne kawałki, przesuwanie jedzenia po talerzu albo chowanie jedzenia w serwetce, żeby później je wyrzucić.

5. Zaabsorbowanie wartością odżywczą 

Dbałość o odżywcze jedzenie jest czymś godnym uznania. Jeśli jednak ktoś, kogo znasz, zaczyna dzielić jedzenie na dobre i złe, zdrowe i niezdrowe, bezpieczne i niebezpieczne, musisz tę osobę ostrzec. 

Do sygnałów ostrzegawczych zaburzenia odżywiania pod względem emocjonalnym należy też ciągłe szukanie ekologicznych, niskotłuszczowych produktów dietetycznych i częste odwiedzanie stron poświęconych odżywianiu. 

Ponadto do sygnałów ostrzegawczych zaburzenia odżywiania należy nagłe oświadczenie, że jest się wegetarianinem albo weganinem. To, razem z innymi dziwnymi zachowaniami, może oznaczać, że ta osoba potrzebuje pomocy. 

6. Zmiany we wzorcach ćwiczeń 

Kolejnym sygnałem ostrzegawczym jest to, gdy ktoś zaczyna obsesyjnie dbać o formę fizyczną. 

Osoby z sygnałami ostrzegawczymi zaburzenia odżywiania zwykle spędzają godziny na rytualnych ćwiczeniach, obsesyjnie liczą spalone kalorie albo irytują się, gdy ktoś zakłóci ich plan treningowy.

7. Wahania nastroju 

W miarę postępu problemu z jedzeniem może pojawić się złość, smutek i lęk. Przez to osoba wycofuje się z sytuacji społecznych i traci zainteresowanie aktywnościami, które wcześniej lubiła.

8. Stosowanie środków przeczyszczających, moczopędnych lub tabletek na odchudzanie 

Dziś na młode dziewczyny i kobiety wywierana jest duża presja, żeby wyglądać w określony sposób. Kiedy jednak ktoś jest gotów narażać zdrowie dla niezdrowego ideału, potrzebuje pomocy.  

Podsumowanie 

Połączenie różnych metod może prowadzić do skutecznego leczenia zaburzeń odżywiania. 

Rozmowa z terapeutą, zwłaszcza takim, który specjalizuje się w terapii poznawczo-behawioralnej, może zmienić szkodliwe zachowania żywieniowe i sposoby myślenia. 

Edukacja żywieniowa, terapia rodzinna i grupy wsparcia też mogą pomóc. Programy odchudzania, odpowiedni system wsparciai aplikacja trzeźwości taka jak I Am Sober też mogą pomóc w długoterminowym radzeniu sobie z napadami objadania się.