I Am Sober is een gratis app waarmee je weer wat controle op je eigen leven terugkrijgt.

Aan de slag
Wat is fentanyl?

Wat is fentanyl?

Laatst bijgewerkt: 12 augustus 2026

Op de website van de I Am Sober App hebben we al over verschillende drugs geschreven, maar fentanyl is misschien wel een van de gevaarlijkste. Fentanyl is een extreem krachtig synthetisch opioïd. Opioïden zijn middelen die bij matige tot ernstige pijn worden gebruikt en werken door zich te binden aan opioïdreceptoren in de hersenen en het ruggenmerg. Als het middel zich aan deze receptoren bindt, kunnen die geen pijnsignalen meer doorgeven, waardoor het lichaam geen pijn voelt. Mensen die opioïden gebruiken, ervaren gevoelens van euforie, ontspanning en tevredenheid. Fentanyl wordt in het bijzonder meestal alleen voorgeschreven aan mensen met ernstige pijn, zoals kankerpatiënten en mensen met rugletsel, ernstig trauma of zenuwbeschadiging.

Waarom is fentanyl zo gevaarlijk?

Als je een willekeurig nieuwsartikel over fentanyl leest, staat daarin dat deze drug extreem gevaarlijk is. Maar waarom? Fentanyl is zowel gevaarlijk als verslavend vanwege de sterkte. Er zijn weliswaar veel verschillende soorten opioïden, maar fentanyl is veruit een van de krachtigste. Het is 80-100 keer krachtiger dan morfine en 50 keer krachtiger dan heroïne. Fentanyl is zo sterk dat al 0,25 milligram dodelijk kan zijn. Hoe sterker de drug, hoe verslavender die is.

Is fentanyl verslavend?

Ja, fentanyl is absoluut verslavend. Omdat fentanyl zo'n krachtige drug is, kan die zeer verslavend zijn. Toch raakt niet iedereen die fentanyl gebruikt verslaafd. Dat gezegd hebbende, is het altijd beter om het zekere voor het onzekere te nemen. Als fentanyl nodig is tegen pijn, kun je je arts ook vragen om alleen niet-verslavende medicatie voor te schrijven die het werk doet zonder gevaarlijk te zijn.

Wat zijn de bijwerkingen van fentanyl?

Fentanyl heeft een lange lijst bijwerkingen. Houd er echter rekening mee dat niet iedereen die fentanyl gebruikt al deze bijwerkingen krijgt. Iedereen ervaart fentanyl anders, afhankelijk van verschillende factoren die we later bespreken. Dit zijn de meest voorkomende bijwerkingen van fentanyl:

  • Misselijkheid

  • Verstopping

  • Diarree

  • Verwarring

  • Zwakte

  • Verminderde eetlust

  • Winderigheid

  • Onduidelijke spraak

  • Evenwichtsproblemen

  • Vertraagde pols

  • Hoofdpijn

  • Huiduitslag

Wat is een typische dosering / wanneer is er sprake van een overdosis?

Er is geen standaarddosering van fentanyl die voor iedereen werkt. De hoeveelheid fentanyl die nodig is, hangt af van iemands gewicht, gezondheid, tolerantie en van de hoeveelheid en de vorm van het ingenomen middel. Hetzelfde geldt voor een overdosis fentanyl. De hoeveelheid waarbij de ene persoon een overdosis krijgt, hoeft bij iemand anders geen overdosis te veroorzaken. Dat gezegd hebbende, ligt de algemeen aanbevolen dosis fentanyl om pijn bij een volwassene te verlichten tussen 50-100 mcg. Let op: deze hoeveelheid is in microgrammen, niet in milligrammen. Gemiddeld mag een volwassene slechts tussen 0,05 en 0,1 mg fentanyl innemen.

Het risico op een accidentele overdosis fentanyl is vrij hoog. Dat kan gebeuren als fentanyl alleen is ingenomen, hoewel het bij illegaal gebruik vaak met andere medicijnen is gemengd. Volgens de DEA kan een dosis van slechts 2-3 mg al dodelijk zijn.

Wat is de fentanylpleister?

De meest voorkomende manieren om fentanyl in te nemen zijn via een zuigtablet of via een injectie. De fentanylpleister wordt echter langzaam een populairdere manier om fentanyl te gebruiken. De transdermale fentanylpleister is een pleister die op de huid wordt geplakt, genoeg van het middel bevat voor 72 uur en in verschillende doseringen verkrijgbaar is. Fentanylpleisters worden meestal voorgeschreven na een operatie of aan mensen met chronische pijn, wanneer er pijn in een bepaald gebied te verwachten is. Deze pleisters werken doordat het middel op de pleister door de huid in de bloedbaan trekt. Het duurt echter even voordat de medicatie de bloedbaan bereikt – meestal tot 24 uur.

Als een arts ze voorschrijft, krijg je waarschijnlijk een fentanylpleister met een lage dosis en het advies die niet langer dan drie dagen te dragen. Daarna kan de dosis of de draagtijd worden verhoogd. Fentanylpleisters zijn waterdicht, dus je kunt ze dragen tijdens het baden of zwemmen. De beste plekken op het lichaam om deze pleisters te plakken zijn de borst, de rug, de bovenarmen en de zijkanten. Het is belangrijk dat deze pleisters niet op gevoelige, beschadigde of vette huid worden aangebracht.

Hoe weet ik of iemand fentanyl heeft genomen?

Fentanyl wordt in de Verenigde Staten langzaam een van de meest misbruikte drugs. Volgens de CDC steeg het aantal fentanylgerelateerde sterfgevallen alleen al tussen 2013 en 2014 met 79%. Het is zelden moeilijk te zien of iemand onder invloed van drugs is. Het kan echter lastig zijn om precies te bepalen welke drug die persoon heeft genomen. Er zijn een paar specifieke symptomen waar je op kunt letten als je denkt dat iemand fentanyl heeft genomen. Dit zijn enkele tekenen dat iemand deze drug mogelijk heeft gebruikt:

  • Uitbarsting van euforie, gevolgd door depressie en verwarring

  • Vertraagde hartslag

  • Moeite met lopen

  • Spierstijfheid

  • Pupillen zo groot als een speldenknop

  • Gezwollen ledematen

Er zijn meer manieren om te zien of iemand fentanyl heeft genomen, maar die lijken sterk op de bijwerkingen van andere drugs. Het kan nuttig zijn om te weten welke drug iemand heeft gebruikt, maar onthoud dat dat niet nodig is. Als iemand die je kent drugs heeft gebruikt en bijwerkingen heeft, is het belangrijkste dat je hulp voor die persoon inschakelt. Drugs zoals fentanyl zijn zeer verslavend en mensen die verslaafd raken, lukt het vaak niet om zonder professionele hulp clean te worden.

Is het aantoonbaar met een drugstest?

Net als de meeste drugs is fentanyl zichtbaar in een drugstest. Hoe lang het geleden is dat je fentanyl hebt genomen, de vorm van fentanyl die is gebruikt en het type drugstest bepalen echter of het resultaat positief of negatief is. De halfwaardetijd van fentanyl via een transdermale pleister of tablet is bijvoorbeeld veel langer dan die van fentanyl die intraveneus is toegediend. De halfwaardetijd geeft aan hoe lang het duurt tot de helft van het middel uit je lichaam is. Over het algemeen is fentanyl aantoonbaar via: een urinetest tussen 8-24 uur na gebruik, een bloedtest tot 12 uur na gebruik, speeksel 1-4 dagen na gebruik, en haar tot 90 dagen na gebruik.

Fentanyl is een van de gevaarlijkste drugs die nu op de markt zijn. Het aantal fentanylgerelateerde sterfgevallen is de afgelopen jaren drastisch gestegen door de sterkte en populariteit van de drug. Hoewel artsen het in sommige gevallen voorschrijven, gebeurt dat met uiterste voorzichtigheid vanwege hoe verslavend fentanyl kan zijn. Weinig mensen kunnen fentanyl gebruiken zonder verslaafd te raken. Als jij of iemand die je kent verslaafd is aan fentanyl, zoek dan hulp voordat het te laat is. Er zijn veel vormen van hulp – zowel persoonlijk als online – die je kunnen helpen om clean te worden, waaronder de I Am Sober App. Verslaving is een monster, maar het is niet iets wat je alleen hoeft te bevechten.

I Am Sober is een gratis app waarmee je weer wat controle op je eigen leven terugkrijgt.

Aan de slag