Sorunlu Alkol Kullanımı Geliştirme Riski Taşıyor musun?

Alkol kullanımı toplumda geniş ölçüde kabul gördüğü için ne zaman bir soruna dönüştüğünü anlamak zor olabilir. Sorunlu alkol kullanımı son derece yaygındır ve çok daha büyük bir soruna dönüşene kadar kolayca gözden kaçabilir. Gerçek şu ki sorunlu alkol kullanımı, yaşamı değiştiren sonuçlara yol açabilen ciddi bir durumdur.

Bu yazıda kimlerin sorunlu alkol kullanımı geliştirme riski taşıdığını ve bunun nasıl fark edilebileceğini ele alacağız.

Kimler Alkol Kullanım Bozukluğu Geliştirme Riski Taşır?

Alkol kullanım bozukluğu ve kimleri daha çok etkilediği hakkında birçok araştırma yapılmış olsa da bazı insanların neden diğerlerinden daha fazla etkilendiği hâlâ tam olarak bilinmiyor. Alkol kullanım bozukluğu yaşayan herkesi kapsayan tek bir profil yoktur; bu da kimin sorunlu alkol kullanımı geliştireceğini tahmin etmeyi zorlaştırır. Bununla birlikte, sorunlu alkol kullanımı riskini artırabilecek bazı etkenler vardır.

Kişilik

Bazı araştırmalar, belirli kişilik özelliklerinin sorunlu alkol kullanımı riskini artırabileceğini gösteriyor. Dışa dönük kişiler sosyal ortamlarda içmekten hoşlandıkları için daha fazla alkol tüketmeye yatkın olabilir. Ancak daha çekingen ve utangaç kişiler de sosyal ortamlarda daha dışa dönük hissetmenin bir yolu olarak aynı döngüye girebilir.

Risk almaya yatkın kişiler de sınırları zorlamaya daha eğilimli olduklarından madde kullanım bozukluğu geliştirme açısından daha yüksek risk taşıyabilir.

Aile Öyküsü

Genetik ve aile öyküsü de sorunlu alkol kullanımında rol oynayabilir. Ailenin alkole ve içmeye yaklaşımı, yetişkinlik döneminde bile seni etkileyebilir. İnsanlar yetişkin olduklarında, alkol kullanımı da dâhil olmak üzere ailelerinde gördükleri davranışları sıklıkla tekrarlar.

Alkol kullanım bozukluğu yaşayan ebeveynlerin biyolojik çocuklarının da aynı bozukluğu geliştirme olasılığı çok daha yüksektir. Ayrıca alkol kullanım bozukluğuna katkıda bulunabilen belirli genetik özellikler vardır, ancak araştırmalar bunun nedenini henüz netleştirmemiştir.

Çevre

Alkol kullanımının risklerinden biri, çevresel etkenlerden önemli ölçüde etkilenmesidir. Örneğin bazı ortamlarda alkole erişmek çok daha kolaydır; bu da ölçülü tüketimi zorlaştırabilir.

İş ve ev yaşamın da aşırı alkol tüketimini artırabilir veya azaltabilir. Yoğun stresli işlerde çalışan ya da ailevi sorunlar yaşayan kişiler, başa çıkma yöntemi olarak alkole daha fazla başvurma eğiliminde olabilir.

Kültür

Alkolle ilgili yeterince konuşulmayan bir konu da içme kültürüdür. Alkol tüketimini yücelten kültürlerde sorunlu alkol kullanımı yaşayan kişilerin daha fazla olması şaşırtıcı değildir. İçmek toplumda ne kadar kabul görürse alkol kullanım bozukluğunun fark edilmeden kalması da o kadar kolaylaşır.

Kültürün alkole bakışı, insanların bir içki sorunları olduğunu kabul etmelerini ve içmeyi bırakmalarını da zorlaştırabilir. Normalde alkolden uzak duracak kişiler, gruba ait hissetmek için içmeye başlayabilir.

Ruh Sağlığı

Ruh sağlığı sorunları yaşayan kişilerde alkol kullanım bozukluğu gelişme riski daha yüksektir. Bu risk özellikle depresyon, sosyal kaygı ve bipolar bozukluk yaşayan kişilerde daha yüksek görünmektedir. 

Farklı ruh sağlığı durumları, insanların davranışlarını ve karar verme biçimlerini de değiştirebilir. Örneğin bipolar bozukluğu olan kişiler, alkol kullanıp kullanmama ve ne kadar içecekleri konusunda sağlıklı kararlar vermekte zorlanabilir.

Sorunlu Alkol Kullanımını Fark Etmek

Sorunlu alkol kullanımına yol açabilecek etkenleri bildiğine göre alkol kullanım bozukluğunun belirtilerini de tanıyabilmen gerekir. İçmek yaygın olarak kabul gördüğünden bu belirtiler çoğu zaman alkol kullanımının normal bir parçasıymış gibi görmezden gelinir. Ancak içmeyi seçiyorsan bunun sağlıksız ve zararlı bir alışkanlığa dönüştüğünü gösterebilecek belirtileri anlaman çok önemlidir.

Sık İçmek

Alkol kullanımının sorunlu hâle gelmeye başladığını gösteren çok yaygın bir belirti, sık içmektir. Pek çok kişi alkol içer, ancak yalnızca belirli durumlarda az miktarda tüketir. Bazıları akşamları bir kadeh şarap, hafta sonunda birkaç bira ya da arkadaşlarıyla dışarı çıktığında bir veya iki içki içer.

Giderek daha fazla içmeye başladıysan bu, bir sorun geliştiğinin işareti olabilir. Günü atlatabilmek için içmen gerekiyorsa bu özellikle kaygı vericidir.

Alkol Tüketiminin Artması

Alkol kullanım bozukluğu yaşayan kişiler genellikle içme düzenlerinin giderek yoğunlaştığını fark eder. İstenen gevşeme ve uyuşma hissini elde etmek için gittikçe daha fazla içmek buna bir örnektir. Toleransın arttıkça alkol oranı daha yüksek içkilere de yönelebilirsin.

Artışın başka bir biçimi de sosyal ortamlarda tehlikeli veya düşüncesiz davranışlara yol açacak kadar çok içmektir.

Duramamak

İçmeni durduramaman, alkol kullanımının bir bozukluğa doğru ilerlediğinin açık bir göstergesidir. Hafıza kaybı, tehlikeli durumlar ve alkol zehirlenmesi gibi sonuçlardan kaçınmak için insanların içmeyi bırakabilmesi gerekir. Artık kendini durduramıyorsan bu durum birçok soruna yol açabilir.

Bu durum çoğu zaman kişinin şiddetli isteğini gidermek için gün boyunca içmesine neden olur. İşte veya okulda içmeye bile başlayabilir ve yaşamının birçok alanı aksayabilir.

Yoksunluk Belirtileri

İçmeyi bırakmaya çalıştığında yoksunluk belirtileri yaşaman, alkol kullanımının soruna dönüştüğünü gösteren başka bir açık işarettir. En yaygın belirtiler bulantı, terleme, titreme ve genel olarak kendini hasta hissetmektir. Yoksunluk belirtileri yaşamaya başlaman, vücudunun günü geçirebilmek için alkole bağımlı hâle geldiğinin bir işaretidir.

Sonuç

Sorunlu alkol kullanımı, birçok kişinin tam olarak farkına varmadan yaşadığı ciddi bir durumdur. Pek çok etken rol oynadığı için kimin alkol kullanım bozukluğu açısından en yüksek risk altında olduğunu kesin olarak söylemek mümkün değildir.

Bununla birlikte, alkol kullanımının soruna dönüştüğünü gösterebilecek belirli işaretler vardır. Sorunlu alkol kullanımı yaşadığını düşünüyorsan yardım istemekten çekinme. Pek çok kişi alkol kullanım bozukluğuyla mücadele ediyor ve bu yolculukta yalnız değilsin.