Fentanil Nedir?

I Am Sober uygulamasının internet sitesinde çeşitli uyuşturucular hakkında yazdık; ancak fentanil muhtemelen en tehlikeli olanlardan biridir. Fentanil son derece güçlü bir sentetik opioiddir. Opioidler orta ile şiddetli ağrıda kullanılan ve beyin ile omurilikteki opioid reseptörlerine bağlanarak çalışan ilaçlardır. İlaç bu reseptörlere bağlandığında reseptörler ağrı sinyallerini gönderemez ve bu nedenle vücut ağrı hissetmez. Opioid kullanan kişiler coşku, rahatlama ve memnuniyet hisseder. Fentanil özellikle kanser hastaları ile sırt yaralanması, büyük travma ve sinir hasarı bulunan kişiler gibi yalnızca şiddetli ağrı yaşayanlara reçete edilir.

Fentanil neden bu kadar tehlikelidir?

Fentanil hakkındaki herhangi bir haber yazısı bu ilacın son derece tehlikeli olduğunu söyler. Peki neden? Fentanil güçlü etkisi nedeniyle hem tehlikeli hem bağımlılık yapıcıdır. Pek çok farklı opioid türü bulunsa da fentanil açık ara en güçlülerden biridir. Morfinden 80-100 kat, eroinden ise 50 kat daha güçlüdür. Fentanil o kadar güçlüdür ki yalnızca 0,25 miligramı ölümcül olabilir. Bir uyuşturucu ne kadar güçlüyse o kadar bağımlılık yapar.

Fentanil bağımlılık yapar mı?

Evet, fentanil kesinlikle bağımlılık yapar. Çok güçlü bir ilaç olduğu için yüksek düzeyde bağımlılık potansiyeline sahiptir. Ancak fentanil kullanan herkes bağımlılık geliştirmez. Bununla birlikte tedbirli olmak her zaman daha iyidir. Ağrı için fentanil gerekiyorsa doktorundan tehlikeli olmadan aynı işi görebilecek, bağımlılık yapmayan bir ilaç reçete etmesini de isteyebilirsin.

Fentanilin yan etkileri nelerdir?

Fentanilin uzun bir yan etki listesi vardır. Ancak fentanil kullanan herkesin bu yan etkilerin tümünü yaşamayacağını unutma. Daha sonra ele alacağımız çeşitli etkenlere bağlı olarak herkes fentanili farklı biçimde deneyimler. En yaygın fentanil yan etkileri şunlardır:

• Mide bulantısı

• Kabızlık

• İshal

• Kafa karışıklığı

• Güçsüzlük

• İştah azalması

• Gaz

• Konuşmada bozulma

• Denge kaybı

• Nabzın yavaşlaması

• Baş ağrısı

• Döküntü

Tipik doz nedir ve ne kadarı aşırı dozdur?

Herkes için geçerli tek bir standart fentanil dozu yoktur. Gereken fentanil miktarı kişinin kilosuna, sağlığına, toleransına ve alınan ilacın miktarıyla biçimine bağlıdır. Aynı durum fentanil aşırı dozu için de geçerlidir. Bir kişide aşırı doza yol açan miktar başka bir kişide aşırı doza neden olmayabilir. Bununla birlikte bir yetişkinde ağrıyı hafifletmek için önerilen genel fentanil dozu 50-100 mcg arasındadır. Bu ölçünün miligram değil mikrogram olduğunu unutma. Bir yetişkin ortalama olarak yalnızca 0,05 ile 0,1 mg arasında fentanil almalıdır.

Fentanille kazara aşırı doz riski oldukça yüksektir. Bu durum fentanil tek başına alındığında meydana gelebilir; yasa dışı fentanil ise sıklıkla başka maddelerle karıştırılır. DEA'ya göre 2-3 mg kadar küçük bir doz ölümcül olabilir.

Fentanil bandı nedir?

Fentanilin en yaygın kullanım yolları pastil ve enjeksiyondur. Ancak fentanil bandı da giderek daha yaygın bir kullanım yolu hâline gelmektedir. Transdermal fentanil bandı cilde uygulanır, 72 saat yetecek miktarda ilaç içerir ve farklı dozlarda sunulur. Fentanil bantları genellikle ameliyat sonrasında veya vücudun belirli bir bölgesinde kronik ağrı yaşayan kişilere reçete edilir. Banttaki ilaç ciltten sızarak kan dolaşımına geçtiği için etki gösterir. Bununla birlikte ilacın kan dolaşımına ulaşması biraz zaman alır; genellikle bu süre 24 saate kadar çıkabilir.

Doktor reçete ettiğinde büyük olasılıkla düşük dozlu bir fentanil bandı verilir ve bandı en fazla üç gün kullanman söylenir. Doktor daha sonra dozu veya bandı kullanacağın süreyi artırabilir. Fentanil bantları su geçirmez olduğundan banyo yaparken veya yüzerken kullanılabilir. Bu bantların uygulanabileceği en uygun bölgeler göğüs, sırt, üst kollar ve gövdenin yanlarıdır. Bantların hassas, kesik veya yağlı cilde uygulanmaması önemlidir.

Birinin fentanil kullandığını nasıl anlarım?

Fentanil, Amerika Birleşik Devletleri'nde giderek en sık sorunlu biçimde kullanılan uyuşturuculardan biri hâline gelmektedir. CDC'ye göre yalnızca 2013 ile 2014 arasında fentanille ilişkili ölümlerde %79 artış olmuştur. Bir kişinin uyuşturucunun yoğun etkisi altında olduğunu anlamak nadiren zordur. Ancak tam olarak hangi uyuşturucuyu aldığını belirlemek zor olabilir. Birinin fentanil almış olabileceğini düşünüyorsan dikkat edebileceğin bazı özel belirtiler vardır. Bir kişinin bu ilacı almış olabileceğini gösteren işaretlerden bazıları şunlardır:

• Ani coşkunun ardından depresyon ve kafa karışıklığı

• Kalp hızının yavaşlaması

• Yürüme güçlüğü

• Kas sertliği

• İğne ucu büyüklüğünde göz bebekleri

• Uzuvlarda şişme

Bir kişinin fentanil alıp almadığını anlamanın başka yolları da vardır; ancak bunlar diğer uyuşturucuların yan etkilerine oldukça benzer. Birinin hangi uyuşturucuyu kullandığını bilmek yararlı olabilir ama bunun gerekli olmadığını unutma. Tanıdığın biri herhangi bir uyuşturucu kullanmış ve yan etkiler yaşıyorsa en önemli şey onun yardım almasını sağlamaktır. Fentanil gibi uyuşturucular son derece bağımlılık yapar ve bağımlılık geliştiren kişiler çoğu zaman profesyonel yardım almadan temiz kalamaz.

Uyuşturucu testinde çıkar mı?

Çoğu uyuşturucuda olduğu gibi fentanil de uyuşturucu testinde çıkar. Ancak fentanili ne kadar süre önce aldığın, kullandığın fentanil biçimi ve uyuşturucu testinin türü sonucun pozitif mi negatif mi olacağını belirler. Örneğin transdermal bant veya tablet yoluyla alınan fentanilin yarı ömrü, damar yoluyla alınan fentanilden çok daha uzundur. Yarı ömür, ilacın yarısının vücudundan çıkmasına kadar geçen süreyi belirler. Genel olarak fentanil; kullanımdan 8-24 saat sonra idrar testinde, 12 saate kadar kan testinde, 1-4 gün sonra tükürükte ve 90 güne kadar saçta saptanabilir.

Fentanil günümüzde piyasadaki en tehlikeli uyuşturuculardan biridir. İlacın gücü ve yaygınlığı nedeniyle fentanille ilişkili ölümler son yıllarda büyük ölçüde artmıştır. Bazı durumlarda doktorlar tarafından reçete edilse de fentanilin bağımlılık potansiyeli nedeniyle bu son derece dikkatli biçimde yapılır. Çok az kişi bağımlılık geliştirmeden fentanil kullanabilir. Sen veya tanıdığın biri fentanil bağımlılığı yaşıyorsa çok geç olmadan yardım iste. I Am Sober uygulaması dâhil hem yüz yüze hem çevrim içi birçok kaynak temiz kalmana yardımcı olabilir. Bağımlılık bir canavar olabilir ama onunla tek başına mücadele etmek zorunda değilsin.