Bijwerkingen van cocaïne

Om cocaïne te begrijpen, moeten we dopamine begrijpen.

Wat is dopamine?

Dopamine is een chemische stof die van de ene zenuwcel naar de andere wordt doorgegeven (neuronen). Het staat bekend om het veroorzaken van plezier, maar plezier is niet beperkt tot je goed voelen: er zijn verschillende "beloningen" die plezier oproepen, zoals leren.

Het belang van dopamine bij verslaving

Begrijpen hoe dopamine werkt is enorm belangrijk om te begrijpen hoe een verslaving ontstaat. Dopamine is verantwoordelijk voor twee cruciale dingen in de hersenen die uiteindelijk een gedrag creëren.

1. Creëert motivatie

2. Creëert een beloningssysteem

Wat het eerste punt betreft, stelt dopamine een drempel in waarop je een actie start (oftewel motivatie). Hoe meer dopamine een actie oplevert, hoe minder motivatie je nodig hebt om die te doen. Als een activiteit dus verhoogde niveaus van dopamine oplevert (zoals sporten), ervaar je meer bereidheid om die actie uit te voeren. Bovendien: hoe meer dopamine er vrijkomt, hoe meer motorische functie je hebt en hoe impulsiever je bent. Die impulsiviteit is een gevolg van de motivatie. De hersenen weten dat de output van dopamine hoog is en hebben daarom geen intensief "nadenken" nodig om de actie uit te voeren.

Het tweede deel is een gevolg van het eerste. Omdat je gemotiveerd raakt om de actie te starten, zorgt dopamine er ook voor dat er een vorm van conditionering optreedt; met andere woorden, de hersenen leren het lichaam wat het kan verwachten en creëren zo een beloningssysteem.

Wat deze twee elementen doen, is een honger creëren: motivatie om een beloning te bemachtigen. Als het nog niet helemaal duidelijk is: dat is de hunkering of het verlangen om hetzelfde effect te bereiken; een gewoonte; een verslaving. Als je het positief bekijkt, is dit waarom sporten leuker wordt naarmate je het vaker doet. Omgekeerd is dit waarom een drug als cocaïne een slopende aandoening kan veroorzaken die moeilijk te stoppen is.

Hoe cocaïne werkt

Normaal wordt dopamine van de ene neuron (zenuwcel) naar de andere doorgegeven. Tijdens die overdracht laat de dopamine dat prettige gevoel vrij, maar het duurt niet lang omdat de hersenen de dopamine recyclen in plaats van die te laten blijven hangen. Dat is zodat die later opnieuw gebruikt kan worden. Voor jou betekent het echter dat je, als je een reclame voor een lekker gerecht ziet, in eerste instantie de trek voelt om het te eten… maar dat houdt niet aan en je kunt verdergaan.

Als je echter cocaïne gebruikt, gebeurt die "recycling" niet. In plaats daarvan blijft de dopamine tussen de twee neuronen hangen. Bovendien wordt er meer dopamine doorgegeven (zoals dat normaal ook zou gebeuren). Dit leidt tot een ophoping van dopamine. In hetzelfde voorbeeld neemt de hunkering naar het gerecht op het scherm niet af, maar toe. Het verlangen om ernaartoe te gaan en het te halen wordt sterker.

Effecten van cocaïne op korte termijn

De effecten op korte termijn zijn onder andere:

• Extreme gevoeligheid voor aanraking, geluid en zicht

• Euforie of intense blijdschap

• Paranoia

• Stemmingswisselingen

• Toegenomen prikkelbaarheid

• Hoofdpijn

• Toevallen

Sommige bijwerkingen komen eerder voor dan andere, afhankelijk van hoe je cocaïne inneemt. HIV en hepatitis zijn bijvoorbeeld veelvoorkomende bijwerkingen als het vooral wordt geïnjecteerd, terwijl darmverval het meest voorkomt als je cocaïne doorslikt.

Effecten van cocaïne op lange termijn

Net als bij de effecten op korte termijn verschillen de effecten op lange termijn afhankelijk van in welke vorm cocaïne wordt ingenomen. Veel van de symptomen zijn omkeerbaar, maar sommige niet, en daarom is het belangrijk om hulp te zoeken als je herkent dat er een probleem is. Enkele effecten op lange termijn zijn:

• Hartaanval

• Hartziekte

• Beroerte

• Hart-vaatschade

• Schade aan de neus (bij snuiven)

• Schade aan de mond (bij roken/innemen)

• Chronische hoest (bij roken)

• Eosinofiele pneumonitis (cracklong)

• Hoger risico op infectie

• Maag-darmschade

• Necrotische darm

• Ischemische colitis

• Zweren

• Leverschade

• Nierschade

• Rabdomyolyse

• Hersenschade

• Toevallen

• Cerebrale atrofie

• Cerebrale vasculitis

• Hyperpyrexie

• Mini-beroertes

• Ontstaan van stemmingsstoornissen

• Stoornis van motorische vaardigheden

• Verhoogd risico op dementie

Hart-vaatschade is een van de belangrijkste effecten op lange termijn die enorm slopend is en cocaïnegebruikers treft, ongeacht hoe cocaïne wordt ingenomen. Een gevolg van cocaïne is dat het vaatvernauwing veroorzaakt terwijl de bloeddruk stijgt. Dat betekent dat je bloed sneller pompt, maar door smallere kanalen. Als gevolg daarvan kunnen bloedstolsels ontstaan en naar je hart, longen of hersenen worden geduwd, wat leidt tot een longembolie, een beroerte of de dood. Dit kan ook hartritmestoornissen, tachycardie, een myocardinfarct en de dood veroorzaken.

Bronnen

• National Institute on Drug Abuse

• WebMD