Μεθαμφεταμίνη και σύνδρομο μετα-οξείας στέρησης (PAWS)

Η μεθαμφεταμίνη είναι εξαιρετικά εθιστική λόγω της ισχυρής φύσης της. Μάλιστα, οι περισσότεροι άνθρωποι εξαρτώνται από τη μεθαμφεταμίνη μετά από μόλις λίγες φορές χρήσης. Ωστόσο, το ότι κάποιος αναπτύσσει εξάρτηση από τη μεθαμφεταμίνη δεν σημαίνει ότι αυτή τον αναγκάζει να ζει έτσι για πάντα. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που ανάρρωσαν από την εξάρτηση στη μεθαμφεταμίνη και σήμερα είναι νηφάλιοι και ελεύθεροι από τις εξαρτήσεις τους. Παρόλα αυτά, ο δρόμος δεν είναι πάντα εύκολος. Πρέπει πραγματικά και ειλικρινά να θέλεις τη νηφαλιότητα. Όταν σταματήσεις για πρώτη φορά τη χρήση μεθαμφεταμίνης, πιθανότατα θα βιώσεις συμπτώματα στέρησης. Αυτά τα συμπτώματα ξεκινούν 1-2 ημέρες μετά την τελευταία χρήση της ουσίας και συνεχίζονται για πάνω από έναν μήνα. Μετά από 30-40 ημέρες, οι περισσότεροι πρώην χρήστες μεθαμφεταμίνης ένιωθαν πολύ καλύτερα. Ωστόσο, κάποιοι αναπτύσσουν μια διαταραχή που ονομάζεται σύνδρομο μετα-οξείας στέρησης (PAWS).

Τι είναι το PAWS;

Το σύνδρομο μετα-οξείας στέρησης, γνωστό και ως PAWS, είναι ακριβώς αυτό που υποδηλώνει το όνομά του. Γνωστό επίσης ως παρατεταμένη ή μακροχρόνια στέρηση, το PAWS αναφέρεται στην εμφάνιση συμπτωμάτων στέρησης σε πρώην εξαρτημένους ή αλκοολικούς πολύ μετά τη διακοπή της ουσίας επιλογής τους. Όσοι βιώνουν PAWS συνήθως βλέπουν τα συμπτώματα στέρησης να επανεμφανίζονται 4-8 εβδομάδες μετά την αποτοξίνωση. Το PAWS μπορεί να διαρκέσει από μερικούς μήνες έως και έναν ολόκληρο χρόνο, και τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται, να επανεμφανίζονται και να εξαφανίζονται αρκετές φορές στη διάρκεια του έτους. Όταν κάποιος έχει PAWS, μπορεί να νιώθει σαν να βρίσκεται σε ένα τρενάκι συμπτωμάτων στέρησης. Για ένα διάστημα μπορεί να μην έχει κανένα σύμπτωμα και έπειτα, για εβδομάδες συνέχεια, να βιώνει κάθε ένα από τα συμπτώματα στέρησης.

Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο για PAWS;

Δεν θα βιώσει PAWS κάθε πρώην χρήστης μεθαμφεταμίνης. Ωστόσο, δεν είναι ούτε ασυνήθιστο. Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο να εμφανίσεις PAWS.

• Είδος ουσίας που χρησιμοποιήθηκε: Όσοι κάνουν κατάχρηση ουσιών όπως αλκοόλ, οπιοειδή, βενζοδιαζεπίνες, κοκαΐνη και μεθαμφεταμίνη έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να βιώσουν PAWS.

• Πόσο καιρό γινόταν χρήση μεθαμφεταμίνης: Όσο περισσότερο καιρό έκανες χρήση μεθαμφεταμίνης, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να εμφανίσεις PAWS. Για παράδειγμα, κάποιος που έκανε κατάχρηση μεθαμφεταμίνης για λίγους μήνες έχει πολύ μικρότερη πιθανότητα να βιώσει PAWS από κάποιον που χρησιμοποιούσε την ουσία για αρκετά χρόνια.

• Πόση μεθαμφεταμίνη χρησιμοποιήθηκε: Αν εισέπνεες από τη μύτη, κάπνιζες ή έκανες ένεση μεγάλης ποσότητας μεθαμφεταμίνης κάθε φορά που έκανες χρήση, μπορεί να βιώσεις PAWS. Αυτό συμβαίνει επειδή το σώμα σου εξαρτήθηκε γρήγορα από μια σημαντική ποσότητα μεθαμφεταμίνης. Όταν αυτή η ουσία απομακρυνθεί από τον οργανισμό σου, μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος μέχρι να ομαλοποιηθούν οι σωματικές σου λειτουργίες.

• Πόσο συχνά γινόταν χρήση μεθαμφεταμίνης: Αν έκανες συχνά χρήση μεθαμφεταμίνης, μπορεί να έχεις υψηλότερο κίνδυνο για PAWS. Όσο πιο συχνά χρησιμοποιείς μια ουσία, τόσο περισσότερο εξαρτάται το σώμα σου από αυτήν. Έτσι, χρειάζεται περισσότερος χρόνος για να σταματήσουν όλα τα συμπτώματα στέρησης και είναι πιο πιθανό να βιώσεις PAWS.

• Γενετική: Η γενετική σου σύσταση μπορεί να επηρεάσει τόσο την πιθανότητα να εξαρτηθείς από τη μεθαμφεταμίνη εξ αρχής, όσο και τις πιθανότητες να βιώσεις PAWS.

• Ψυχική υγεία: Συχνά, όσοι κάνουν χρήση μεθαμφεταμίνης παλεύουν επίσης με άσχετα προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως κατάθλιψη, άγχος και διπολική διαταραχή. Αν έχεις οποιαδήποτε προβλήματα ψυχικής υγείας, έχεις υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσεις PAWS. Αυτό συμβαίνει επειδή έχεις μεγαλύτερη τάση προς το στρες, το οποίο μπορεί να οδηγήσει τόσο σε υποτροπή όσο και σε παρατεταμένα συμπτώματα στέρησης.

Συμπτώματα PAWS

Τι ακριβώς είναι, λοιπόν, το PAWS; Τα συμπτώματα PAWS είναι ουσιαστικά τα ίδια με τα τυπικά συμπτώματα στέρησης από τη μεθαμφεταμίνη. Ωστόσο, αυτά τα συμπτώματα επανέρχονται αργότερα στη νηφαλιότητα και είναι πιο έντονα. Ορισμένα συμπτώματα PAWS είναι γενικά, ενώ άλλα είναι ειδικά για το είδος της ουσίας που χρησιμοποιούνταν. Ακολουθούν μερικά συχνά συμπτώματα PAWS για πρώην χρήστες μεθαμφεταμίνης:

• Εναλλαγές διάθεσης

• Εχθρικότητα

• Ανηδονία: Η ανηδονία είναι η αδυναμία να νιώσεις ευχαρίστηση. Αυτό συμβαίνει επειδή, όταν κάποιος κάνει χρήση μεθαμφεταμίνης, απελευθερώνονται ορισμένοι νευροδιαβιβαστές που τελικά τον οδηγούν να νιώθει καλά μόνο όταν χρησιμοποιεί την ουσία. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος που έχει PAWS μπορεί να μην νιώθει ευχαρίστηση σε δραστηριότητες που συνήθως είναι ευχάριστες, όπως τα αγαπημένα του χόμπι ή το σεξ.

• Γνωστικά προβλήματα: Αυτά τα προβλήματα περιλαμβάνουν δυσκολία συγκέντρωσης, αδυναμία καθαρής σκέψης και δυσκολία ανάκλησης ανθρώπων, τόπων ή πραγμάτων.

• Κόπωση

• Άγχος

• Κατάθλιψη

• Έντονες επιθυμίες

• Στρες: Ένα συχνό σύμπτωμα PAWS είναι η τάση να στρεσάρεται κανείς με τα πιο μικρά περιστατικά. Αυτό συμβαίνει επειδή η χρήση μεθαμφεταμίνης χαμηλώνει το όριο αντοχής του χρήστη στο στρες, πράγμα που σημαίνει ότι είναι πιο πιθανό να στρεσαριστεί πολύ γρήγορα και για ασήμαντους λόγους.

• Προβλήματα ύπνου: Αυτά τα προβλήματα ύπνου μπορεί να περιλαμβάνουν ανήσυχο ύπνο και αϋπνία.

• Αναποτελεσματικές εκτελεστικές λειτουργίες: Ένα σύμπτωμα PAWS που αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα στους πρώην χρήστες μεθαμφεταμίνης είναι οι αναποτελεσματικές εκτελεστικές λειτουργίες. Οι εκτελεστικές λειτουργίες, όπως ο έλεγχος των παρορμήσεων και των συναισθημάτων, ο προγραμματισμός και η οργάνωση, εξασθενούν όταν βιώνεις PAWS.

Είναι φυσιολογικό το PAWS;

Παρότι δεν βιώνει PAWS κάθε πρώην χρήστης μεθαμφεταμίνης, αποτελεί φυσιολογικό μέρος της διαδικασίας της νηφαλιότητας. Το PAWS είναι μια ξεχωριστή διαδικασία από την οξεία στέρηση, την οποία οι περισσότεροι πρώην χρήστες μεθαμφεταμίνης βιώνουν τις πρώτες εβδομάδες της νηφαλιότητας. Ενώ η οξεία στέρηση περιλαμβάνει κυρίως σωματικά συμπτώματα, το PAWS περιλαμβάνει κυρίως ψυχολογικά συμπτώματα. Το PAWS δεν είναι ασυνήθιστο, αλλά μπορεί να βιώνεται διαφορετικά από κάθε άτομο. Δεν θα εμφανίσουν όλοι όσοι περνούν PAWS κάθε σύμπτωμα από την παραπάνω λίστα.

Πώς να καταπολεμήσεις το PAWS

Παρότι δεν υπάρχει τρόπος να αποφύγεις το PAWS, υπάρχουν αρκετοί τρόποι να το καταπολεμήσεις. Αν βιώνεις PAWS, να ξέρεις ότι δεν είσαι αβοήθητος/η. Δοκίμασε μερικές από αυτές τις συμβουλές για να γίνει πιο εύκολη η μάχη με το PAWS:

• Ζήτησε επαγγελματική βοήθεια: Τα συμπτώματα PAWS μπορεί να είναι υπερβολικά για να τα αντιμετωπίσεις μόνος/η σου. Και αυτό είναι εντάξει! Γι' αυτό υπάρχουν τα κέντρα απεξάρτησης και οι σύμβουλοι.

• Συμμετείχε σε ένα πρόγραμμα 12 βημάτων: Τα προγράμματα 12 βημάτων είναι αποτελεσματικοί και αξιόπιστοι τρόποι να μείνεις καθαρός/ή από τη μεθαμφεταμίνη. Αυτά τα προγράμματα σε μαθαίνουν πώς να καταπολεμάς τα συμπτώματα PAWS και σου προσφέρουν επίσης ένα δίκτυο υποστήριξης από ανθρώπους που ξέρουν ακριβώς τι περνάς.

• Αντικατάστησε τη χρήση μεθαμφεταμίνης με υγιείς συμπεριφορές: Όταν σταματήσεις τη χρήση μεθαμφεταμίνης, ξαφνικά έχεις πολύ περισσότερο ελεύθερο χρόνο. Ωστόσο, αυτός ο χρόνος μπορεί να σε κάνει να αρχίσεις να νιώθεις έντονες επιθυμίες ή να βιώνεις τα συμπτώματα PAWS με μεγαλύτερη ένταση. Αντί να κάθεσαι με αυτά τα συναισθήματα, αντικατάστησε τη χρήση μεθαμφεταμίνης με υγιείς συμπεριφορές, όπως άσκηση, συμμετοχή σε συναντήσεις 12 βημάτων, υγιεινή διατροφή και χρόνο με φίλους και οικογένεια.

• Αναγνώρισε τα συναισθηματικά ερεθίσματα: Τα συναισθηματικά ερεθίσματα μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα PAWS. Αν μπορέσεις να αναγνωρίσεις τα συναισθηματικά σου ερεθίσματα, μπορείς να τα αποφεύγεις και έτσι να ανακουφίσεις τα συμπτώματα PAWS.

• Εξάσκησε την υπομονή: Η υπομονή είναι το κλειδί για να ξεπεράσεις τα συμπτώματα PAWS. Θυμήσου ότι το PAWS δεν κρατάει για πάντα, όπως δεν κράτησαν για πάντα ούτε τα συμπτώματα της οξείας στέρησης από τη μεθαμφεταμίνη.

Δυστυχώς, το PAWS είναι κύρια αιτία υποτροπής για πρώην χρήστες μεθαμφεταμίνης. Μην αφήσεις να σου συμβεί αυτό! Παρότι τα συμπτώματα PAWS μπορεί να μοιάζουν αφόρητα, θυμήσου ότι μπορείς να τα καταφέρεις σε οτιδήποτε. Πιθανότατα δεν πίστευες ότι μπορούσες να κόψεις τη μεθαμφεταμίνη, αλλά τα κατάφερες! Το ίδιο ισχύει και τώρα: μπορεί να νιώθεις ότι δεν μπορείς να περάσεις το PAWS, αλλά μπορείς. Θυμήσου ότι δεν κρατάει για πάντα. Οι εξαρτημένοι από μεθαμφεταμίνη που καταφέρνουν να σταματήσουν οριστικά τη χρήση είναι από τους πιο δυνατούς ανθρώπους που υπάρχουν.