Metamfetamina i zespół przedłużonego odstawienia (PAWS)

Metamfetamina jest niezwykle silna, dlatego skrajnie uzależnia. Większość osób uzależnia się od niej już po zaledwie kilku razach. To jednak, że ktoś uzależni się od metamfetaminy, nie oznacza, że musi tak żyć na zawsze. Jest wielu byłych uzależnionych od metamfetaminy, którzy dziś są trzeźwi i wolni od uzależnienia. Mimo to droga nie zawsze jest łatwa. Musisz naprawdę i szczerze chcieć trzeźwości. Kiedy po raz pierwszy odstawiasz metamfetaminę, prawdopodobnie pojawią się objawy odstawienia. Zaczynają się 1–2 dni po ostatnim zażyciu i trwają nawet ponad miesiąc. Po 30–40 dniach większość byłych użytkowników metamfetaminy czuła się znacznie lepiej. U niektórych rozwija się jednak zaburzenie zwane zespołem przedłużonego odstawienia (PAWS).

Czym jest PAWS?

Zespół przedłużonego odstawienia, znany też jako PAWS, jest dokładnie tym, na co wskazuje nazwa. Nazywany również odstawieniem przedłużonym albo przewlekłym, PAWS oznacza, że byli uzależnieni albo alkoholicy doświadczają objawów odstawienia długo po tym, jak przestali używać wybranego narkotyku. Osoby z PAWS zwykle zauważają, że objawy odstawienia wracają między 4. a 8. tygodniem po detoksie. PAWS może trwać od kilku miesięcy do całego roku, a objawy mogą pojawiać się, wracać i znikać kilka razy w ciągu tego roku. Przy PAWS może to przypominać huśtawkę objawów odstawienia. Przez jakiś czas nie ma żadnych objawów, a potem przez całe tygodnie mogą występować wszystkie objawy odstawienia.

Jakie czynniki zwiększają ryzyko PAWS?

Nie każdy były użytkownik metamfetaminy doświadczy PAWS. Nie jest to jednak też rzadkość. Jest kilka czynników, które mogą zwiększyć twoje ryzyko wystąpienia PAWS.

• Rodzaj używanego narkotyku: Osoby, które nadużywają substancji takich jak alkohol, opioidy, benzodiazepiny, kokaina i metamfetamina, najczęściej doświadczają PAWS.

• Jak długo używano metamfetaminy: Im dłużej używałeś/aś metamfetaminy, tym większe masz szanse na PAWS. Na przykład ktoś, kto nadużywał metamfetaminy przez kilka miesięcy, znacznie rzadziej doświadcza PAWS niż ktoś, kto używał tej substancji przez kilka lat.

• Jak dużo metamfetaminy używano: Jeśli za każdym razem wciągałeś/aś, paliłeś/aś albo wstrzykiwałeś/aś dużą ilość metamfetaminy, możesz doświadczyć PAWS. Dzieje się tak, bo twój organizm szybko uzależnił się od znacznej dawki metamfetaminy. Kiedy ta substancja znika z organizmu, funkcjom ciała może zająć więcej czasu, zanim wrócą do normy.

• Jak często używano metamfetaminy: Jeśli często używałeś/aś metamfetaminy, możesz być bardziej narażony/a na PAWS. Im częściej sięga się po narkotyk, tym bardziej organizm uzależnia się od substancji. Dlatego wszystkie objawy odstawienia ustępują dłużej i tym większe jest prawdopodobieństwo PAWS.

• Genetyka: Twój skład genetyczny może wpływać zarówno na to, jak łatwo uzależnisz się od metamfetaminy, jak i na szanse wystąpienia PAWS.

• Zdrowie psychiczne: Osoby używające metamfetaminy często zmagają się też z niezależnymi problemami zdrowia psychicznego, w tym z depresją, lękiem i chorobą afektywną dwubiegunową. Jeśli masz jakiekolwiek problemy ze zdrowiem psychicznym, jesteś bardziej narażony/a na PAWS. Masz wtedy większą skłonność do stresu, co może prowadzić zarówno do nawrotu, jak i do przedłużonych objawów odstawienia.

Objawy PAWS

Czym dokładnie jest PAWS? Objawy PAWS są w zasadzie takie same jak typowe objawy odstawienia metamfetaminy. Wracają jednak później w trzeźwości i są intensywniejsze. Część objawów PAWS jest ogólna, a część zależy od rodzaju używanej substancji. Oto częste objawy PAWS u byłych użytkowników metamfetaminy:

• Wahania nastroju

• Wrogość

• Anhedonia: Anhedonia to niezdolność odczuwania przyjemności. Dzieje się tak, bo przy używaniu metamfetaminy uwalniają się pewne neuroprzekaźniki, które z czasem sprawiają, że osoba czuje się dobrze tylko wtedy, gdy zażywa narkotyk. To oznacza, że ktoś z PAWS może nie odczuwać przyjemności przy zwykle przyjemnych czynnościach, takich jak ulubione hobby albo seks.

• Problemy poznawcze: Te problemy obejmują trudności ze skupieniem, niezdolność do jasnego myślenia i trudności z zapamiętywaniem ludzi, miejsc albo rzeczy.

• Zmęczenie

• Lęk

• Depresja

• Intensywny głód

• Stres: Częstym objawem PAWS jest skłonność do stresowania się najdrobniejszymi zdarzeniami. Dzieje się tak, bo używanie metamfetaminy obniża próg stresu, więc łatwiej o bardzo silny stres, bardzo szybko i z błahych powodów.

• Problemy ze snem: Te problemy ze snem mogą obejmować niespokojny sen i bezsenność.

• Nieskuteczne funkcje wykonawcze: Objawem PAWS, który szczególnie doskwiera byłym użytkownikom metamfetaminy, są nieskuteczne funkcje wykonawcze. Funkcje wykonawcze, w tym kontrola impulsów i emocji, planowanie i organizacja, są zaburzone podczas PAWS.

Czy PAWS jest czymś normalnym?

Choć nie każdy były użytkownik metamfetaminy doświadcza PAWS, jest to normalna część procesu trzeźwości. PAWS to osobny proces niż ostre odstawienie, które większość byłych użytkowników metamfetaminy przechodzi w pierwszych tygodniach trzeźwości. Ostre odstawienie obejmuje głównie objawy fizyczne, a PAWS głównie psychologiczne. PAWS nie jest rzadkością, ale każda osoba może przeżywać je inaczej. Nie każdy, kto przechodzi PAWS, doświadczy wszystkich objawów z powyższej listy.

Jak radzić sobie z PAWS

Choć nie da się uniknąć PAWS, jest kilka sposobów, żeby z nim walczyć. Jeśli doświadczasz PAWS, wiedz, że nie jesteś bezradny/a. Wypróbuj te wskazówki, żeby łatwiej przejść przez walkę z PAWS:

• Skorzystaj z pomocy specjalisty: Objawy PAWS mogą być zbyt trudne, żeby radzić sobie z nimi samodzielnie. I to jest w porządku! Właśnie dlatego istnieją ośrodki rehabilitacyjne i doradcy.

• Zaangażuj się w program 12 kroków: Programy 12 kroków to skuteczne i pewne sposoby, żeby pozostać czystym/ą po metamfetaminie. Uczą, jak radzić sobie z objawami PAWS, i dają system wsparcia ludzi, którzy dokładnie wiedzą, przez co przechodzisz.

• Zastąp używanie metamfetaminy zdrowymi zachowaniami: Kiedy przestajesz używać metamfetaminy, nagle masz znacznie więcej wolnego czasu. Ten czas może jednak sprawić, że zaczniesz odczuwać głód albo agresywniej przeżywać objawy PAWS. Zamiast zostawać z tymi uczuciami, zastąp używanie metamfetaminy zdrowymi zachowaniami, takimi jak ćwiczenia, udział w mityngach 12 kroków, zdrowe jedzenie i spędzanie czasu z przyjaciółmi i rodziną.

• Rozpoznaj emocjonalne wyzwalacze: Emocjonalne wyzwalacze mogą nasilać objawy PAWS. Jeśli rozpoznasz swoje emocjonalne wyzwalacze, możesz ich unikać i w ten sposób złagodzić objawy PAWS.

• Ćwicz cierpliwość: Cierpliwość jest kluczowa, żeby pokonać objawy PAWS. Pamiętaj, że PAWS nie trwa wiecznie, tak samo jak nie trwały wiecznie ostre objawy odstawienia metamfetaminy.

Niestety PAWS jest jedną z głównych przyczyn nawrotu u byłych użytkowników metamfetaminy. Nie pozwól, żeby tak się stało! Choć objawy PAWS mogą wydawać się nie do zniesienia, pamiętaj, że dasz radę przejść przez wszystko. Pewnie nie myślałeś/aś, że dasz radę rzucić metamfetaminę, a jednak to zrobiłeś/aś! Podobnie możesz czuć, że nie przejdziesz przez PAWS, ale dasz radę. Pamiętaj, że to nie trwa wiecznie. Osoby uzależnione od metamfetaminy, które potrafią na stałe przestać jej używać, należą do najsilniejszych ludzi.