Oksikodon Nedir?

Resmî adı oksikodon hidroklorür olan oksikodon, yarı sentetik bir opioid analjeziktir. İlaç, afyon haşhaşında bulunan tebain adlı kimyasaldan üretilir. Genellikle ameliyat veya yaralanmanın ardından orta ile şiddetli ağrı için reçete edilir. Ancak oksikodon kronik ağrının uzun vadeli tedavisinde de kullanılabilir. Daha önce Pharmaceutical Benefits Scheme (PBS) tarafından Çizelge 8 kapsamında sınıflandırılan bu baskılayıcı ilaç, 2014'ün sonlarında Çizelge II kapsamında yeniden sınıflandırılmıştır. Oksikodon ağızdan alınmak üzere tasarlanmıştır; ancak ilacı sorunlu biçimde kullanan birçok kişi etkilerini daha güçlü ve hızlı hissetmek için burundan çeker veya enjekte eder. Hızlı salımlı veya uzatılmış salımlı tabletlerin etkin maddesi olarak kullanılabilir.

Oksikodon neden bu kadar tehlikelidir?

Oksikodon yüksek düzeyde bağımlılık yaptığı için tehlikelidir. Diğer tüm opioidler gibi oksikodon da beyindeki reseptörleri bloke ederek kullanan kişide coşku ve yoğun mutluluk hissi yaratır. İlacın gücü ve opiat niteliği, bu kadar bağımlılık yapıcı ve tehlikeli olmasının nedenidir. Oksikodon bağımlılığı geliştiren kişiler çoğu zaman narkotiklerin yarattığı yoğun etkinin peşine düşer. Hatta oksikodon kullanan kişilerin eroini deneme olasılığı %40 daha yüksektir.

OxyContin, hidrokodon veya Percocet'ten farkı nedir?

Birçok kişi oksikodon, OxyContin, hidrokodon ve Percocet'i birbirine karıştırır. Benzer olsalar da bu ilaçların hiçbiri tamamen aynı değildir.

Oksikodon ve hidrokodon, orta ile şiddetli ağrının tedavisinde kullanılan iki sentetik opioiddir. Her iki ilaç da 2014'ten beri Çizelge II kapsamında sınıflandırılmaktadır; bu da yüksek bağımlılık potansiyeline sahip oldukları anlamına gelir. Etkilerini güçlendirmek için hem oksikodon hem hidrokodon sıklıkla başka ilaçlarla karıştırılır. Benzer olsalar da bunlar iki farklı ilaçtır. Hidrokodon ve oksikodon sıklıkla aynı nedenlerle kullanılır; ancak hidrokodonun kronik bir rahatsızlıkta kullanılma olasılığı daha yüksektir. Bununla birlikte çalışmalar, ayrı ayrı verildiklerinde ve acil ağrı gideriminde iki ilacın eşit derecede etkili olduğunu göstermiştir. Ancak her bir ilaç parasetamolle birleştirildiğinde oksikodon ve parasetamol kombinasyonunun, yani Percocet'in, 1,5 kat daha etkili olduğu belirlenmiştir.

Oksikodon ve hidrokodonun aksine OxyContin ve Percocet jenerik analjezikler değildir. OxyContin, etkin madde olarak oksikodon kullanan markalı bir ilaçtır; yani temelde aynı ilaçtır. Ancak OxyContin'deki oksikodon hızlı salımlı değil uzatılmış salımlıdır. Bu, dozların 12 saatte bir 10-80 mg arasında değişebileceği anlamına gelir. İlaç kan dolaşımına yavaşça salındığı için uzatılmış salımlı kapsüller sıklıkla kronik ağrının hafifletilmesine ihtiyaç duyan kişiler tarafından tercih edilir.

OxyContin gibi Percocet de markalı bir ilaçtır. Ancak yalnızca oksikodondan üretilmez. Oksikodon ile parasetamol karışımıdır ve gerektiğinde ağrıyı hafifletmek için kullanılabilen en güçlü ağrı kesicilerden biridir. Oksikodon tek başına 4-6 saat etkili olurken Percocet'in ağrı giderici etkisi tam 6 saat sürebilir. Percocet daha etkili olsa da parasetamolün uzun süreli kullanımı karaciğer yetmezliğine yol açabildiği için oksikodondan daha tehlikeli olabilir.

Oksikodon bağımlılık yapar mı ve bağımlılığım olduğunu nasıl anlarım?

Evet, oksikodon yüksek düzeyde bağımlılık yapar. Maddeye bağımlılığın olup olmadığını anlamanın birkaç yolu vardır. Bunu anlamanın en kolay yolu, vücudunda oksikodon olmadığında yoksunluk belirtileri yaşayıp yaşamadığına bakmaktır. Yaygın yoksunluk belirtileri arasında grip benzeri belirtiler, huzursuzluk, kusma, kaygı, sinirlilik, depresyon, uykusuzluk, sıvı kaybı ve disfori bulunur. Bu belirtiler hafiften şiddetliye kadar değişebilir ve oksikodon vücudundan çıktıktan 8-12 saat sonra başlayabilir.

Oksikodon bağımlılığının hem fiziksel hem psikolojik yönleri vardır. Oksikodona fiziksel bağımlılığın belirgin bir işareti, başlangıçtaki etkileri hissetmek için sürekli olarak daha fazla kullanma ihtiyacıdır. “Daha fazla”, daha yüksek oksikodon dozu veya ilacı daha sık kullanmak anlamına gelebilir. Bu, vücudunun olağan dışı yüksek oksikodon düzeylerine uyum sağladığının kanıtıdır. Psikolojik bağımlılık açısından ise maddeyi takıntılı biçimde düşünmen bağımlılığın işareti olabilir. Sürekli olarak sonraki dozuna nereden ulaşacağını mı düşünüyorsun? Oksikodon olmadığında kaygılanıyor musun? Öyleyse ağır bir oksikodon bağımlılığı yaşıyor olabilirsin.

Oksikodonun yan etkileri nelerdir?

Oksikodonun yan etkilerini birkaç kategoriye ayırmak gerekir. İlacın etkileri, aşırı doz belirtileri ve uzun süreli kullanımın etkileri vardır. Bunun nedeni oksikodonu ilk kez deneyen, aşırı doz alan ve ilacı uzun süre sorunlu biçimde kullanan kişilerin farklı etkiler yaşamasıdır.

Oksikodonun etkileri

• Ağrının hafiflemesi

• Coşku

• Rahatlama

• Kafa karışıklığı

• Bulanık görme

• İdrar yapma sorunları

• Ağız kuruluğu

• Mide bulantısı

• Nabzın yavaşlaması

• Aşırı terleme

• Döküntü

Aşırı doz belirtileri

• Tepkisizlik

• Çok küçük göz bebekleri

• Bilinç kaybı

• Kalp atışının yavaşlaması

• Göğüs ağrısı

Uzun vadeli etkiler

• Uzuvlarda şişme

• Libidoda azalma

• Ruh hâli değişimleri

• Daha yüksek oksikodon dozlarını daha sık kullanma ihtiyacının sürekli olması

• Kalp yetmezliği

• Depresyon

• Koma

Tipik doz nedir ve ne kadarı aşırı dozdur?

Uygun oksikodon dozu birkaç etkene bağlıdır. Boy, kilo, genetik ve kullanılan oksikodonun türü uygun dozun belirlenmesine katkıda bulunur. Oksikodonu ilk kez alan yetişkinlere hızlı salımlı tabletler için genellikle 4-6 saatte bir 5-15 mg, uzatılmış salımlı tabletler içinse 12 saatte bir 10 mg reçete edilir. Ancak hızlı salımlı tabletler en fazla 30 mg, OxyContin gibi uzatılmış salımlı tabletler ise en fazla 80 mg gücünde bulunur.

Oksikodon aşırı dozu, ilacın çok fazla alınması veya alkol ve başka uyuşturucular gibi diğer maddelerle karıştırılması nedeniyle meydana gelebilir. Aşırı doza yol açacak oksikodon miktarı kiloya, toleransa ve alınan ilacın biçimine göre değişir. Ancak genel olarak 24 saatlik bir dönemde 400 mg'ın üzerindeki dozlar ölümcül olabilir.

Birinin oksikodon aldığını nasıl anlarım?

Arkadaşlarından veya aile üyelerinden birinin uyuşturucuya bağımlı hâle gelmesinden endişe mi ediyorsun? Hangi tür uyuşturucuyu kullandığından emin değilsen piyasadaki en yaygın uyuşturucuların belirtilerine bakmak yardımcı olabilir. Özellikle oksikodon kullanıldığını anlamanın bazı yolları şunlardır:

• Coşku ve rahatlama hissi

• Kaygıda azalma

• Mide bulantısı ve kusma

• Ağız kuruluğu

• Baş dönmesi

• Terleme

• Ruh hâli değişiklikleri

Oksikodonun OxyContin, Percodan ve Percocet dâhil çeşitli ilaçlarda bulunabildiğini unutma. OC, Oxycotton, Kicker ve Hillbilly Heroin gibi çeşitli sokak adları da vardır. Oksikodon yüksek düzeyde bağımlılık yapan bir ilaçtır; bu nedenle tanıdığın biri yukarıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsa büyük olasılıkla ilacı ilk kez kullanmıyordur. Yukarıdaki belirtileri yaşayan birini bulduğunda bir sağlık uzmanını aramak her zaman en iyisidir; çünkü uygun tıbbi tedaviye ihtiyaç duyabilir.

Bu durumda bir uzmanla iletişime geçmek her zaman en iyisi olsa da kişilere ancak yardımı kabul ettiklerinde destek olunabileceğini belirtmek önemlidir. Oksikodon bağımlılığı yaşayan kişilerin ayıklığı sürdürebilmeleri için temiz kalmayı istemeleri gerekir. Günümüzde bağımlılık yaşayan kişilerin güvenli bir ortamda detoks ve rehabilitasyon sürecinden geçmesine yardımcı olacak çok çeşitli kaynaklar vardır.

Uyuşturucu testinde çıkar mı?

Oksikodon, neredeyse tüm diğer uyuşturucular gibi, uyuşturucu testinde saptanabilir. Normal oksikodon biçimlerinin yarı ömrü yaklaşık 5,5 saattir; bu da vücudundan tamamen çıkmasının yaklaşık 20 saat sürmesi gerektiği anlamına gelir. Ancak bu süre boy, kilo, tolerans, alınan miktar ve kullanılan biçim dâhil çeşitli etkenlere bağlı olarak değişebilir. Genel olarak oksikodon kanda 24 saat, tükürükte 1-4 gün, idrarda 3-4 gün ve saçta 90 güne kadar kalabilir. Uzatılmış salımlı oksikodon kullandıysan bu süreler farklı olabilir. Bu tablet biçiminde ilacın ikinci salımı kullanımdan 7 saat sonra gerçekleşir; bu da yarı ömrün çok daha uzun olduğu anlamına gelir. Uzatılmış salımlı tabletten alınan oksikodonun vücudundan çıkması 36 saatten uzun sürebilir.

Oksikodon doktor tarafından reçete edilebilir; ancak bu onu daha az tehlikeli yapmaz. Yüksek bağımlılık potansiyeli nedeniyle oksikodon her zaman son derece dikkatli kullanılmalıdır. Oksikodon kullanımının yan etkileri, özellikle ilaçtan fazla miktarda alındığında, oldukça yoğun olabilir. Uyuşturucu testinde de kolayca saptanabilir. Oksikodon kullanımını arkadaşlarından ve ailenden gizlemeye çalışmak zorlu olabilir. Ancak bağımlılığın varsa utanılacak bir şey yoktur. Yardım istemen ve yardımı kabul etmen çok önemlidir. Bağımlılık senin hatan olmayabilir; ancak iyileşmek hem sevdiklerine hem kendine karşı sorumluluğundur. Sen veya tanıdığın biri oksikodonu sorunlu biçimde kullanıyorsa yardım istemekten çekinme.