I Am Sober to darmowa aplikacja, która pomoże Ci odzyskać kontrolę nad swoim życiem.

Rozpocznij
Skutki uboczne kokainy

Skutki uboczne kokainy

Ostatnio zaktualizowano: 12 sierpnia 2026

Żeby zrozumieć kokainę, powinniśmy zrozumieć dopaminę.

Czym jest dopamina?

Dopamina to substancja chemiczna przekazywana z jednej komórki nerwowej do drugiej (neuronów). Wiadomo, że wywołuje przyjemność, ale przyjemność nie ogranicza się do dobrego samopoczucia — jest wiele „nagród”, które ją wywołują, na przykład uczenie się.

Znaczenie dopaminy dla uzależnienia

Zrozumienie, jak działa dopamina, jest niezwykle ważne, żeby zrozumieć, jak powstaje uzależnienie. Dopamina odpowiada za dwie kluczowe rzeczy w mózgu, które ostatecznie tworzą zachowanie.

  1. Tworzy motywację

  2. Tworzy układ nagrody

Jeśli chodzi o pierwszy punkt, dopamina ustala próg, od którego inicjujesz działanie (czyli motywację). Im więcej dopaminy daje działanie, tym mniej motywacji potrzebujesz, żeby je wykonać. W efekcie, jeśli aktywność daje podwyższony poziom dopaminy (na przykład trening), czujesz większą chęć, żeby ją wykonywać. Co więcej, im więcej dopaminy się uwalnia, tym lepsza jest twoja funkcja motoryczna i tym bardziej jesteś impulsywny/a. Impulsywność jest konsekwencją motywacji. Mózg wie, że wydzielanie dopaminy jest wysokie, i dlatego nie potrzebuje intensywnego „myślenia”, żeby wykonać działanie.

Drugi element jest konsekwencją pierwszego. Ponieważ pojawia się motywacja do rozpoczęcia działania, dopamina powoduje też pewną formę warunkowania; innymi słowy, mózg uczy ciało, czego się spodziewać, tworząc układ nagrody.

Te dwa elementy tworzą apetyt: motywację, żeby zdobyć nagrodę. Jeśli to nie jest całkiem oczywiste — to właśnie głód albo pragnienie osiągnięcia tego samego efektu; nawyk; uzależnienie. Patrząc na to pozytywnie, dlatego ćwiczenia stają się tym przyjemniejsze, im więcej ich robisz. Z drugiej strony właśnie dlatego substancja taka jak kokaina może wywołać wyniszczający stan, z którego trudno wyjść.

Jak działa kokaina

Zwykle dopamina jest przekazywana z jednego neuronu (komórki nerwowej) do drugiego. Podczas tego przekazu dopamina uwalnia to przyjemne uczucie, ale nie trwa ono długo, bo mózg poddaje dopaminę recyklingowi, zamiast pozwalać jej zalegać. Dzięki temu można jej użyć później. Dla ciebie oznacza to, że kiedy widzisz reklamę pysznego posiłku, najpierw czujesz pociąg, żeby go zjeść… ale to nie trwa i potrafisz iść dalej.

Kiedy jednak używasz kokainy, ten „recykling” się nie odbywa. Zamiast tego dopamina zalega między dwoma neuronami. Co więcej, nadal przepływa więcej dopaminy (tak jak zwykle). W efekcie dopamina się gromadzi. W tym samym przykładzie głód posiłku z ekranu nie słabnie, tylko rośnie. Chęć, żeby wyjść i go zdobyć, staje się silniejsza.

Krótkotrwałe skutki kokainy

Do krótkotrwałych skutków należą:

  • Skrajna wrażliwość na dotyk, dźwięk i wzrok

  • Euforia albo intensywne szczęście

  • Paranoja

  • Wahania nastroju

  • Zwiększona drażliwość

  • Bóle głowy

  • Drgawki

Niektóre skutki uboczne są bardziej prawdopodobne niż inne, w zależności od tego, jak przyjmujesz kokainę. Na przykład HIV i zapalenie wątroby są częstymi skutkami ubocznymi, gdy kokainę głównie wstrzykuje się, natomiast rozpad jelit jest najczęstszy, gdy kokainę połyka się.

Długotrwałe skutki kokainy

Podobnie jak w przypadku skutków krótkotrwałych, skutki długotrwałe różnią się w zależności od tego, w jakiej postaci przyjmuje się kokainę. Wiele objawów jest odwracalnych, ale część nie — dlatego ważne jest, żeby szukać pomocy, jeśli rozpoznajesz u siebie problem. Do długotrwałych skutków należą:

  • Zawał serca

  • Choroba serca

  • Udar

  • Uszkodzenie układu sercowo-naczyniowego

  • Uszkodzenie nosa (jeśli wciągana donosowo)

  • Uszkodzenie jamy ustnej (jeśli palona/połykana)

  • Przewlekły kaszel (jeśli palona)

  • Eozynofilowe zapalenie płuc (płuco crackowe)

  • Wyższe ryzyko zakażenia

  • Uszkodzenie układu pokarmowego

  • Martwicze jelito

  • Niedokrwienne zapalenie jelita grubego

  • Wrzody

  • Uszkodzenie wątroby

  • Uszkodzenie nerek

  • Rabdomioliza

  • Uszkodzenie mózgu

  • Drgawki

  • Zanik mózgu

  • Zapalenie naczyń mózgowych

  • Hiperpireksja

  • Miniudary

  • Powstawanie zaburzeń nastroju

  • Zaburzenia sprawności motorycznej

  • Zwiększone ryzyko demencji

Uszkodzenie układu sercowo-naczyniowego to jeden z głównych długotrwałych skutków, który jest niezwykle wyniszczający i dotyczy osób używających kokainy niezależnie od tego, w jaki sposób ją przyjmują. Skutkiem kokainy jest skurcz naczyń przy jednoczesnym wzroście ciśnienia krwi. To oznacza, że krew pompuje szybciej, ale węższymi kanałami. W efekcie mogą tworzyć się zakrzepy i być przepychane do serca, płuc albo mózgu, co skutkuje zatorowością płucną, udarem albo śmiercią. To może też powodować arytmię serca, tachykardię, zawał mięśnia sercowego i śmierć.

Źródła

I Am Sober to darmowa aplikacja, która pomoże Ci odzyskać kontrolę nad swoim życiem.

Rozpocznij